Η αύξηση στην τιμή του νερού έχει μικρότερη επίδραση στη μείωση της κατανάλωσης από τη λήψη μέτρων για τον περιορισμό της σε οικιακό επίπεδο. Αυτό υποστηρίζει νέα ευρωπαϊκή έκθεση, που έγινε σε δείγμα 6 κρατών-μελών (ανάμεσα στα οποία και η Κύπρος). Οπως επισημαίνεται, η μείωση των διαρροών στα δίκτυα και η χρήση οικονομικών στη χρήση του νερού οικιακών συσκευών μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση έως και 50% του νερού που καταναλώνεται για ύδρευση.
Η έκθεση «Διαχείριση νερού στην Ευρώπη: τιμολογιακές και μη προσεγγίσεις στη διαχείριση του νερού» δημοσιεύτηκε χθες από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος. Η έκθεση εξετάζει τα μοντέλα που χρησιμοποιούνται σε τέσσερις μεσογειακές χώρες (Κύπρος, Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία), στη Ρουμανία και τη Σουηδία, χώρες που έχουν ως κοινό χαρακτηριστικό την αυξανόμενη ζήτηση νερού για ύδρευση.
Προκλήσεις
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις; Οπως επισημαίνεται, οι μεγάλες περίοδοι λειψυδρίας φέρνουν μετ’ επιτάσεως το θέμα στο προσκήνιο σε όλες τις μεσογειακές χώρες και στη Ρουμανία, παρότι η κάθε χώρα έχει τα δικά της ειδικότερα ζητήματα στη διαχείριση του νερού.
Στην Κύπρο, για παράδειγμα, τα λιγοστά υδατικά αποθέματα πρέπει να ανταποκριθούν σε μια διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση. Ομως, μόλις το 40% των απορροών νερού χαρακτηρίζεται βιώσιμο και σε έναν βασικό υπόγειο υδροφορέα έχει απομείνει μόλις το 15% του αρχικού του αποθέματος.
Η χαμηλή αποδοτικότητα των δικτύων ύδρευσης είναι ακόμα ένας επιβαρυντικός παράγοντας. Τα προβλήματα στις υποδομές επιτείνονται από την ανεπαρκή χρηματοδότηση, συνήθως λόγω χαμηλής τιμολόγησης του νερού. Οι πρακτικές τιμολόγησης, που εξυπηρετούν μάλλον πολιτικά κριτήρια παρά περιβαλλοντικά, έχουν ως αποτέλεσμα να μην προσελκύονται ιδιωτικές επενδύσεις στους τομείς της διαχείρισης του νερού, επισημαίνει η έκθεση. Ομως η αύξηση στην τιμή του νερού δεν επαρκεί από μόνη της. Σύμφωνα με την έκθεση, η κατανάλωση επηρεάζεται από την τιμολόγηση λιγότερο από ό,τι υποθέτουμε. Κατά μέσον όρο, η κατανάλωση του νερού μειώνεται λιγότερο από 1% για κάθε αύξηση 1% στην τιμή. Μάλιστα, μια αύξηση της τιμής του νερού κατά 10% εκτιμάται ότι θα μειώσει την κατανάλωση μόλις κατά 1%-5%. Αυτό σημαίνει ότι οι τιμές του νερού παίζουν τελικά μικρότερο ρόλο στη σωστή διαχείριση, αναφέρει η έκθεση.
Αντίθετα, αποδοτικότερα χαρακτηρίζονται τα «μη τιμολογιακού χαρακτήρα» μέτρα. «Η ανάληψη μέτρων όπως η αντιμετώπιση των διαρροών στα δίκτυα, η χρήση συσκευών εξοικονόμησης νερού και πιο αποδοτικών ηλεκτρικών συσκευών μπορεί να οδηγήσει σε μείωση έως και 50% της κατανάλωσης νερού και να μειώσει τις ποσότητες που αντλούνται από 150 λίτρα/άτομο/ημέρα σε 80 λίτρα/άτομο/ημέρα. Ειδικά για τις συσκευές εξοικονόμησης νερού στο σπίτι εκτιμάται ότι μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση της οικιακής κατανάλωσης έως και 40%. Πάντως, περιορισμοί στην παροχή νερού σε εποχές λειψυδρίας θεωρούνται αποτελεσματικές βραχυπρόθεσμα, αλλά δεν έχουν επίδραση στην κατανάλωση νερού μακροπρόθεσμα αν δεν συνοδευτούν από άλλα μέτρα», καταλήγει η έκθεση.