ΝΕΡΟ

Ένα πολιτικά ανομοιογενές πλήθος ακτιβιστών κινητοποιείται ενάντια στα κέντρα δεδομένων. Πίσω του βρίσκονται οι ανησυχία για το περιβάλλον, η αύξηση του κόστους ενέργειας, η αξία των ακινήτων. Αλλά και η δυσπιστία για τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.

Με τη χρήση RSS feed, συλλέγουμε καθημερινά τα τελευταία δεδομένα της ΕΥΔΑΠ για τα απολήψιμα αποθέματα νερού. Τα στοιχεία οπτικοποιούνται σε γραφήματα που ανανεώνονται αυτόματα, για την παρακολούθηση των αποθεμάτων των τεσσάρων ταμιευτήρων που τροφοδοτούν την Αττική.Το ζήτημα της λειψυδρίας έχει επανέλθει στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια, λόγω της κλιματικής αλλαγής και της δραματικής πτώσης της στάθμης των ταμιευτήρων που τροφοδοτούν την Αθήνα με νερό. Συγκεκριμένα, κατά τα προηγούμενα δύο καλοκαίρια τα συνολικά απολήψιμα αποθέματα, όπως αυτά καταγράφονται από την ΕΥΔΑΠ, είχαν μειωθεί κατά 50% – από ένα δισ. κυβικά μέτρα σε 500 εκατ. κυβικά μέτρα, μεταξύ της 1ης Αυγούστου 2023 και της 1ης Αυγούστου 2025.

Σε δύο διεθνείς συναντήσεις σε Παλέρμο και Φλωρεντία, στις 21 και 24 Απριλίου 2026 αντίστοιχα, πραγματοποιήθηκαν –και με ελληνική συμμετοχή– συζητήσεις και ανταλλαγές εμπειριών και ιστοριών γύρω από το νερό ως κοινό αγαθό και πεδίο δημοκρατικών διεκδικήσεων. Οι διαφορετικές εμπειρίες από όλη τη Μεσόγειο έδειξαν ότι τα ζητήματα του νερού συνδέονται άμεσα με κοινωνικές ανισότητες, πολιτικές συγκρούσεις και περιβαλλοντικές κρίσεις.

Την μετατροπή μέρους του Θεσσαλικού κάμπου σε “κοιλάδα data centers” σχεδιάζουν σύμφωνα με δημοσιεύματα η κρατική ΔΕΠΑ με εταιρεία Ισραηλινών συμφερόντων η οποία θα έχει και το management. To σχέδιο περιλαμβάνει και μεγάλη μονάδα ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο.Το σχέδιο έρχεται σε μια χρονική στιγμή που Κυβέρνηση και Περιφέρεια Θεσσαλίας ανακοινώνουν ότι θα επανεκκινήσει η εκτροπή του Αχελώου ένα από τα μεγαλύτερα, και πιο πολυτάραχα τεχνικά έργα στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας. Ένα έργο που σχεδιάστηκε τη δεκαετία του 1980 και έκτοτε έχει ακυρωθεί 6 φορές στο ΣτΕ, ενώ εκδικάζεται η 7η κατά σειρά προσφυγή. Το κοινωνικό και οικολογικό κόστος του έργου οδήγησε σε καταδίκη από το Ευρωπαϊκό δικαστήριο, ενώ παράλληλα η Κομισιόν έκλεισε οριστικά την πιθανότητα χρηματοδότησης. Ωστόσο παρόλες τις ακυρώσεις και τις καταδίκες, το σχέδιο επανέρχεται με το πρόσχημα λειψυδρίας και της ανάγκης άρδευσης του Θεσσαλικού κάμπου.

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις εξαιτίας των παρατεταμένων περιόδων ξηρασίας, της μείωσης των υδάτινων αποθεμάτων και των σημαντικών απωλειών στα δίκτυα ύδρευσης.Η ελληνική αγορά ύδρευσης και αποχέτευσης εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιών μετασχηματισμών, καθώς η κλιματική κρίση, η λειψυδρία και οι αυξανόμενες ανάγκες εκσυγχρονισμού των υποδομών αναδεικνύουν το νερό σε στρατηγικό αγαθό εθνικής σημασίας. Σύμφωνα με νέα μελέτη της EY-Parthenon, η ασφάλεια των υδάτινων πόρων βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της δημόσιας πολιτικής και των επενδυτικών σχεδιασμών, με το συνολικό επενδυτικό αποτύπωμα για τον κλάδο να εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 10 δισ. ευρώ μέχρι το 2040.

Για δεκαετίες, η συζήτηση για το νερό στην Ελλάδα επικεντρωνόταν κυρίως στην αναζήτηση νέων πηγών, στα φράγματα, στις γεωτρήσεις και στις μεταφορές υδάτων. Σήμερα, όμως, καθώς η κλιματική κρίση αυξάνει τις πιέσεις στους διαθέσιμους πόρους και η λειψυδρία αναδεικνύεται σε μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις της Μεσογείου, μια διαφορετική προσέγγιση κερδίζει έδαφος: η αξιοποίηση του νερού που ήδη υπάρχει στο σύστημα. Η επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων περνά σταδιακά από το στάδιο των πιλοτικών εφαρμογών στον πυρήνα του σχεδιασμού για την υδατική ασφάλεια των πόλεων, της γεωργίας και του τουρισμού.

Μελέτες προειδοποιούν ότι η κατανάλωση νερού από τα κέντρα δεδομένων αυξάνεται διαρκώς, ενώ ορισμένες εκτιμήσεις υποστηρίζουν ότι η συνολική ποσότητα νερού που απαιτείται για τη λειτουργία των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης προσεγγίζει την ετήσια κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού των ανθρώπων παγκοσμίως.

Καθώς η κλιματική κρίση εντείνεται, η συζήτηση γύρω από τη βιωσιμότητα και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος παύει να είναι απλώς θεωρητική και μετατρέπεται σε ζήτημα εθνικής και παγκόσμιας επιβίωσης. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος  αυτή την εβδομάδα, μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εγχώρια πρωτοβουλία, εντάσσεται στο επίσημο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Πράσινης Εβδομάδας (#EU_Green_Week).Η κεντρική ιδέα της δράσης είναι τόσο πρωτότυπη όσο και διδακτική: «Αρχαίες πρακτικές ως απαντήσεις στις σύγχρονες προκλήσεις διαχείρισης νερού». Μέσα από το πρίσμα της αρχαίας ελληνικής μηχανικής και του πολιτισμού, η πρωτοβουλία αυτή αποδεικνύει περίτρανα πώς η τεχνογνωσία του παρελθόντος μπορεί να αποτελέσει τον οδικό χάρτη για σύγχρονες, «θετικές για τη φύση» (nature-positive) λύσεις.

Η Γαλλία εφαρμόζει τη μέθοδο της έμμεσης πόσιμης επαναχρησιμοποίησης, καθαρίζοντας τα αστικά λύματα με προηγμένη τεχνολογία για την ενίσχυση των αποθεμάτων νερού. Το πρόγραμμα Jourdain

Οργή στην Τζόρτζια μετά την αποκάλυψη ότι γιγαντιαίο data center κατανάλωνε τεράστιες ποσότητες νερού εν μέσω ξηρασίας, τη στιγμή που οι κάτοικοι της περιοχής καλούνταν να περιορίσουν τη χρήση.

Εν μέσω ενός νέου γύρου σκανδάλων και ακρίβειας η κυβέρνηση της ΝΔ καταστρατηγεί κάθε έννοια διαφάνειας και αξιοκρατίας, καταργώντας τις προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ σε ΕΥΑΘ και ΕΥΔΑΠ. Το σχέδιο νόμου που έχει βγει σε διαβούλευση αναφέρει ρητά πως τα κριτήρια επιλογής και η διαδικασία αξιολόγησης και επιλογής προσωπικού, θα καθορίζονται από την εκάστοτε διοίκηση, μετά από έγκριση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (Ρ.Α.Α.Ε.Υ.) και κατά παρέκκλιση του νόμου 4765/2021, του νόμου δηλαδή που προβλέπει τη διενέργεια προσλήψεων μέσω ΑΣΕΠ. Οι όποιες διάσπαρτες αναφορές υπάρχουν περί συμμετοχής του ΑΣΕΠ στη διαδικασία είναι καθαρά διακοσμητικές, καθώς πουθενά δεν φαίνεται να έχει αποφασιστικό ρόλο, ενώ παράλληλα τα χρονικά περιθώρια που δίνονται ακόμα και για τη διατύπωση γνώμης (10 ημέρες) είναι απαγορευτικά για οποιονδήποτε ουσιαστικό έλεγχο.

Οι σημαντικές βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις που σημειώθηκαν στη χώρα από την αρχή του έτους είχαν ως αποτέλεσμα τη θεαματική αύξηση των εισροών νερού στους ταμιευτήρες της Αθήνας, οι οποίοι πλέον διαθέτουν περισσότερα από 600 εκατ. κυβικά μέτρα, έπειτα από οκτώ μήνες.

εκτροπή δύο ποταμών της Ευρυτανίας με τη δημιουργία σηράγγων δεκάδων χιλιομέτρων προς τις λίμνες του Μόρνου και με προορισμό την Αθήνα, και κατά της ιδιωτικοποίησης του νερού διοργανώνεται την ερχόμενη Κυριακή (8/2) στην κεντρική πλατεία Καρπενησίου στις 12 το μεσημέρι.Το συλλαλητήριο διοργανώνει η Επιτροπή Αγώνα για την Αποτροπή της Εκτροπής του Καρπενησιώτη και του Κρικελοπόταμου σε συνεργασία με την Κίνηση Πολιτών για την Προστασία του Ευρυτανικού Περιβάλλοντος και σε αυτό καλούν και συμμετέχουν επιτροπές, σύλλογοι, σωματεία και φορείς της Ευρυτανίας.

Tην κατηγορηματική του αντίθεση δήλωσε ο δήμος Μεγαρέων στο δημοτικό συμβούλιο με ομόφωνή του απόφαση στα σχέδια που φέρεται να εξετάζονται από την ΕΥΔΑΠ για τη δημιουργία μονάδας αφαλάτωσης εντός των διοικητικών του ορίων.Σε σχετική ανακοίνωσή του ο δήμος υποστηρίζει ότι “ο σχεδιασμός αγνοεί τις ιδιαιτερότητες της περιοχής και θέτει σε σοβαρό κίνδυνο το φυσικό περιβάλλον, την ποιότητα ζωής των πολιτών και τη βιώσιμη αναπτυξιακή προοπτική του Δήμου.”

• Ο πλανήτης εισέρχεται σε περίοδο «παγκόσμιας χρεοκοπίας νερού» λόγω υπερβολικής κατανάλωσης υδάτινων πόρων. • Η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση και η υπεράντληση έχουν εξαντλήσει τα επιφανειακά και υπόγεια αποθέματα νερού. • Περίπου 4 δισεκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν σοβαρή έλλειψη νερού τουλάχιστον έναν μήνα ετησίως. • Η έκθεση προτείνει αλλαγή στρατηγικής με μεταρρυθμίσεις στη γεωργία και ένταξη του ζητήματος στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.

Για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στην Αθήνα, η κυβέρνηση παρουσίασε ένα εκτεταμένο δεκαετές σχέδιο που προκαλεί έντονες αντιδράσεις • της Μαρίνα Ράφενμπεργκ, ειδικής απeσταλμένης. Δηλώσεις: Ο Γιώργος Τσιαντής, πρόεδρος της συλλογικότητας κατά της εκτροπής των ποταμών στην Ευρυτανία, Απόστολος Γιεροδήμος, πρόεδρος της κοινότητας Κάλλιο, Ο δήμαρχος της κοινότητας των 55 χωριών γύρω από τη λίμνη Μόρνου, Δημήτρης Γιαννόπουλος, ο Κώστας Λυμπέρης, εκπρόσωπος των εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ, Ανδρέας Ευστρατιάδης, καθηγητής υδραυλικών έργων στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οι βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις των τελευταίων εβδομάδων είχαν ως αποτέλεσμα να καταγραφούν σημαντικές εισροές νερού στους ταμιευτήρες που τροφοδοτούν την Αθήνα, σύμφωνα με τα δεδομένα απολήψιμων αποθεμάτων της ΕΥΔΑΠ.Από την έναρξη του χρόνου περίπου 70 εκατ. κυβικά μέτρα νερού έχουν εισέλθει στους ταμιευτήρες του Μόρνου, του Εύηνου, της Υλίκης και του Μαραθώνα.

Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης φέρνει τεράστια οφέλη στην καθημερινή ζωή και την τεχνολογία, αλλά κρύβει και σοβαρές περιβαλλοντικές προκλήσεις.Πρόσφατη μελέτη δείχνει ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να καταναλώσουν μεταξύ 312,5 και 764,6 δισεκατομμυρίων λίτρων νερού έως το 2025.

Οριζόντιες αυξήσεις στα τιμολόγιά της, ύψους 6 ευρώ ανά τριμηνία, που οδηγούν σε λογαριασμούς φουσκωμένους έως και κατά 50% για τις μικρές καταναλώσεις, αλλά και αύξηση 33% στα επαγγελματικά τιμολόγια ύδρευσης, προβλέπει η από καιρού κυοφορούμενη πρόταση της ΕΥΔΑΠ που δημοσιοποιήθηκε χθες αργά τη νύχτα από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και τίθεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 28/12/2025.

Μία σειρά απαντήσεων – ερωτήσεων για την Κατάσταση Έκτακτης Λειψυδρίας περιλαμβάνονται σε ειδικό ενημερωτικό δελτίο της ΕΥΔΑΠ.

Η κυβέρνηση φρόντισε να μην είναι εκείνη που θα λάβει την απόφαση της κήρυξης και ανέθεσε τον ρόλο αυτόν σε μια «ανεξάρτητη αρχή», τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ύστερα από αίτημα της ΕΥΔΑΠ που πιέζει εδώ και δύο χρόνια για πανάκριβα έργα μεταφοράς νερού και συστήματα αφαλατώσεων.

Tο σχέδιο εκτροπής των ποταμών Καρπενησιώτη και Κρικελιώτη για να τροφοδοτήσει το τρύπιο βαρέλι της Αττικής είναι παράλογο, χωρίς επιστημονικό και οικονομικό έρεισμα και αφαιρεί κάθε εγκυρότητα από το συνολικό Σχέδιο για την Λειψυδρία, που παρουσίασε η κυβέρνηση. Αυτό εκτιμούν οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ -Οικολογία και ζητούν να ανακληθεί άμεσα το σχέδιο.

«Αιτία πολέμου» χαρακτήρισαν οι αγρότες της Βοιωτίας και της Λοκρίδας την έναρξη λειτουργίας των 17 γεωτρήσεων της ΕΥΔΑΠ στον Άνω Κάμπο του Κωπαΐδικου Πεδίου, τονίζοντας ότι θα οδηγήσει σε δραματική πτώση του υδροφόρου ορίζοντα, θα στεγνώσει ολόκληρη την περιοχή και θα οδηγήσει στον αφανισμό των αγροτών, σε συνδυασμό και με τα υπόλοιπα συσσωρευμένα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν. 

Έξυπνες λύσεις τόσο για την αποφυγή πλημμυρών όσο και για την απομάκρυνση του κινδύνου εμφάνισης λειψυδρίας στην Αθήνα, μελετούν οι ειδικοί επιστήμονες.

Το νερό είναι δικαίωμα και δημόσιο αγαθό – όχι επενδυτικό προϊόν.Αντί για ατεκμηρίωτα εργολαβικά mega-projects και επικοινωνιακή διαχείριση της πρόθεσης αύξησης των τιμολογίων και των απευθείας αναθέσεων, η Πολιτεία οφείλει να χαράξει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης της ζήτησης νερού,