ΕΙΔΗΣΕΙΣ - ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Η Πρωτοβουλία για τη Διασφάλιση της Δημόσιας Διαχείρισης του νερού (στην οποία συμμετέχει το ΣΕΚΕΣ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΥΔΑΠ κατέθεσε αναλυτική παρέμβαση στη Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του με τίτλο: «Επέκταση αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Η Πρωτοβουλία σημειώνει ότι το νομοσχέδιο αλλάζει το μοντέλο διαχείρισης του νερού, αφαιρεί κρίσιμες αρμοδιότητες από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, συγκεντρώνει τη διοίκηση και τα έσοδα σε δύο εισηγμένες εταιρείες, μεταφέρει τεράστια περιουσιακά και επιχειρησιακά βάρη χωρίς ολοκληρωμένη προηγούμενη  αποτίμηση και αφήνει αναπάντητα τα βασικά ερωτήματα για τα τιμολόγια, τη στελέχωση, τις επενδύσεις και την ποιότητα των υπηρεσιών.Το νομοσχέδιο δεν αποτελεί μια μεμονωμένη ρύθμιση για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη. Εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό συγκέντρωσης της διαχείρισης των υδάτων σε λίγους μεγάλους εταιρικούς και περιφερειακούς φορείς. Η επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, η ενίσχυση του ΟΔΥΘ στη Θεσσαλία, η δραστηριοποίηση της ΕΥΔΑΠ Νήσων και η προοπτική αντίστοιχης αναδιοργάνωσης στην Κρήτη συνθέτουν σταδιακά ένα νέο εθνικό μοντέλο.Επομένως, δεν συζητούμε μόνο για την τύχη ορισμένων ΔΕΥΑ και δημοτικών υπηρεσιών. Συζητούμε για την προοπτική αντικατάστασης της αποκεντρωμένης και αυτοδιοικητικής διαχείρισης από λίγους μεγάλους φορείς εταιρικής μορφής. Μια τόσο βαθιά αλλαγή δεν μπορεί να προχωρεί αποσπασματικά, περιοχή προς περιοχή, χωρίς προηγούμενη δημόσια συζήτηση για το συνολικό μοντέλο που επιδιώκεται για τη χώρα.

Η κυβέρνηση με πρόσχημα τη λειψυδρία και τον κατακερματισμό των φορέων ύδρευσης, φέρνει μέσα στο καλοκαίρι, παραμονές εκλογών και χωρίς κανέναν διάλογο με Δήμους και πολίτες, ένα νομοσχέδιο που επιβάλλει ένα συγκεντρωτικό και εμπορευματοποιημένο μοντέλο διαχείρισης του νερού.Το νομοσχέδιο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό συγκέντρωσης της διαχείρισης των υδάτων σε λίγους μεγάλους εταιρικούς και περιφερειακούς φορείς, με την επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, την ενίσχυση του ΟΔΥΘ, τη δραστηριοποίηση της ΕΥΔΑΠ Νήσων και την προοπτική αντίστοιχης αναδιοργάνωσης στην Κρήτη, δημιουργώντας ταυτόχρονα ένα ιδιαίτερα ελκυστικό πεδίο για μεγάλους κατασκευαστικούς, χρηματοδοτικούς και πολυεθνικούς ομίλους.

Το νομοσχέδιο που προβλέπει την ενσωμάτωση 43 φορέων στην ΕΥΔΑΠ (26 δημοτικές υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης, επτά ΔΕΥΑ, οκτώ ΤΟΕΒ και οι αρμοδιότητες άρδευσης στην περιοχή της πρώην Κωπαΐδας) και 25 φορέων στην ΕΥΑΘ (πέντε δημοτικά τμήματα, οκτώ ΔΕΥΑ, έντεκα ΤΟΕΒ και έναν ΓΟΕΒ), έχει ήδη προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις από τους εκπροσώπους και εργαζομένους των ΔΕΥΑ και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στα εκτενή τους σχόλια υποστηρίζουν ότι το προτεινόμενο μοντέλο ισοδυναμεί με βίαιη αλλαγή ισορροπιών που μεταφέρει αρμοδιότητες από την Τοπική Αυτοδιοίκηση σε μεγαλύτερους οργανισμούς χωρίς αυτό να υποστηρίζεται από την απαραίτητη τεκμηρίωση.

Κατά την προσφιλή τακτική της κυβέρνησης, για άλλη μια φορά νομοσχέδιο που αφορά σημαντικά ζητήματα γύρω από τη διαχείριση του νερού παρουσιάζεται για διαβούλευση μέσα στο καλοκαίρι. Πίσω από τις διακηρύξεις και τα παχιά λόγια για ολιστική διαχείριση του νερού με βελτίωση της ποιότητας, της αξιοπιστίας και της αποδοτικότητας της παροχής υπηρεσιών, η πραγματική σκοπιμότητα που εξυπηρετεί η προτεινόμενη μεταρρύθμιση είναι η περαιτέρω εμπορευματοποίηση του φυσικού πόρου.

Η αναγκαστική αυτή επέκταση των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ στις όμορες περιοχές που προβλέπει το άρθρο είναι αντισυνταγματική, αφού παραβιάζει την συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της διοικητικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ (άρθρο 102 του Συντάγματος), ενώ είναι αντίθετη και με την αρχή της εγγύτητας των υπηρεσιών που κατοχυρώνεται από τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας (ΕΧΤΑ) υπό την έννοια ότι η άσκηση των δημοσίων αρμοδιοτήτων πρέπει, κατά τρόπο γενικό, να ανήκει κατά προτίμηση στις αρχές τις πιο πλησιέστερες στους πολίτες, και ότι πρέπει κανονικά να είναι πλήρεις και αποκλειστικές και να μην μπορούν να αμφισβητούνται ή να περιορίζονται από άλλη αρχή, κεντρική ή περιφερειακή, παρά στα πλαίσια του νόμου.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο αυτής της σύγκρουσης δεν είναι η αντίδραση της αντιπολίτευσης, που ήταν αναμενόμενη, αλλά η ανοιχτή αμφισβήτηση του κυβερνητικού σχεδιασμού από δημάρχους που ανήκουν πολιτικά στον χώρο της Νέας Δημοκρατίας! Συνολικά οκτώ δήμοι από τη Βόρεια Ελλάδα εξέφρασαν την αντίθεσή τους στο κυβερνητικό σχέδιο διά των δημάρχων τους, οι οποίοι παρενέβησαν πριν από τη συνέλευση των μετόχων της ΕΥΑΘ. Οι δήμαρχοι Θέρμης, Βόλβης, Λαγκαδά της ευρύτερης Θεσσαλονίκης και των δήμων της Χαλκιδικής απέδειξαν ότι μπροστά στη διαχείριση ενός ζωτικού αγαθού, όπως το νερό, τα κομματικά στεγανά υποχωρούν.

Με το σχέδιο Εύρυτος: - Προωθείται η παραπέρα εμπορευματοποίηση του νερού με αύξηση της τιμής του (έχει ήδη ξεκινήσει), και η μεταφορά νερού από τη μια Λεκάνη Απορροής στην άλλη, που αποτελεί επικίνδυνη περιβαλλοντικά λύση, από την οποία κερδίζουν μόνο οι μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες. - Δημιουργούνται οι προϋποθέσεις αποθήκευσης νερού για μελλοντική εμπορική χρήση. Παρά το ότι τα προσχήματα έχουν καταρρεύσει, ειδικά φέτος, σε μια πολύ καλή υδρολογικά χρονιά, η ΕΥΔΑΠ επιμένει ότι έχει έτοιμη προκαταρκτική μελέτη, ότι το έργο μπορεί να προκηρυχθεί το 4ο τρίμηνο του 2026, αρκεί η κυβέρνηση να εξασφαλίσει τα απαραίτητα κονδύλια.

Το Δημοτικό Συμβούλιο Κηφισιάς αποφάσισε να ζητήσει την εξαίρεση του Δήμου από την υποχρεωτική ένταξη της δημοτικής ύδρευσης στην ΕΥΔΑΠ που προβλέπει το υπό δημόσια σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, λόγω των ιδιαίτερων τεχνικών και λειτουργικών χαρακτηριστικών της περιοχής. Στα διοικητικά όρια του Δήμου λειτουργούν τέσσερα διαφορετικά συστήματα ύδρευσης – το δίκτυο της ΕΥΔΑΠ στην Κηφισιά, η Δημοτική Υπηρεσία Ύδρευσης Νέας Ερυθραίας, η Εταιρεία Ύδρευσης Εκάλης και το ιδιωτικό δίκτυο του Συνεταιρισμού Βουλευτών Πολιτείας. Για τον λόγο αυτό, ο Δήμος τονίζει ότι δεν μπορεί να υπάρξει μια απλή διοικητική μεταφορά των δικτύων, χωρίς ειδικό επιχειρησιακό σχέδιο, σαφή διαδικασία μετάβασης και εγγυήσεις για την απρόσκοπτη υδροδότηση των πολιτών.

Την κατηγορηματική αντίθεσή του στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων εκφράζει ο Τ.Ο.Ε.Β. Ευπαλίου – Μοναστηρακίου – Κλήματος – Δροσάτου, με επιστολή προς τον Δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο Δωρίδας, ζητώντας τη σαφή στήριξη της τοπικής αυτοδιοίκησης απέναντι σε κάθε σχέδιο παραχώρησης του νερού σε ιδιωτικά συμφέροντα.

Την έντονη αντίθεσή του στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ σε περιοχές της Στερεάς Ελλάδας εξέφρασε το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Θηβαίων, κατά τη διάρκεια έκτακτης συνεδρίασής του.

Με ανακοίνωσή της η ΤΟ Μεταφορών - Ενέργειας - Νερού της ΚΟ Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ, σημειώνει ότι «η επέκταση της «δημόσιας» ΕΥΑΘ ΑΕ σε περιοχές της ΠΕ Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, με την ενσωμάτωση των αντίστοιχων ΔΕΥΑ δεν κινείται σε κατεύθυνση επίλυσης του βασικού ζητήματος που είναι η εξασφάλιση φθηνού, ποιοτικού και επαρκούς νερού για το λαό και όλες τις απαραίτητες χρήσεις.Θα οξύνει τα προβλήματα, εφόσον διατηρείται ο ''πυρήνας'' τους που είναι το πλαίσιο πλήρους εμπορευματοποίησης του νερού με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 60/2000 και τις κατευθύνσεις της περί ''ανάκτησης κόστους'' που χρυσοπληρώνει ο λαός, οι στόχοι της κερδοφορίας των μετόχων των ΑΕ στον τομέα του νερού και των ομίλων που αναλαμβάνουν τα νέα έργα».

Οι προτάσεις της ΠΟΕ-ΔΕΥΑ για τη δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση του σχεδίου νόμου για την επέκταση της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ

Η πολιτική της επέκτασης των ΕΥΑΘ-ΕΥΔΑΠ σε όμορους νομούς είναι άλλη μια πολιτική του "πάμε και όπου βγει ", σχεδιασμένη πρόχειρα, χωρίς την σύμφωνη γνώμη της τοπικής κοινωνίας και των δημάρχων, ενώ ταυτόχρονα καλλιεργείται η ψευδαίσθηση ότι την επόμενη ημέρα της ενοποίησης, θα υπάρχει άφθονο νερό και υποδομές αποχέτευσης στις περιοχές αυτές. Συνέντευξη του Γιώργου Αρχοντόπουλου, προέδρου του Σωματείου Εργαζομένων ΕΥΑΘ στη DION Τηλεόραση, στην Δημητρα Μακρή

Με έκπληξη και αγανάκτηση υποδέχτηκαν οι δήμαρχοι της Χαλκιδικής και συνάδελφοί τους από την περιφέρεια της Θεσσαλονίκης την απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να υπαχθούν υποχρεωτικά τα δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης στην ευθύνη ΕΥΑΘ.Οι δήμαρχοι έκαναν λόγο για νέο αιφνιδιασμό και απόφαση χωρίς καμία διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους και για ένα νομοσχέδιο που απλώς μειώνει τους διαχειριστές του νερού, χωρίς οικονομοτεχνική μελέτη και πρόβλεψη για τιμολόγηση, το οποίο δεν πρόκειται να βελτιώσει την κατάσταση. Μάλιστα, αφενός επισήμαναν ότι το νομοσχέδιο έρχεται σε αντίθεση με τον πρόσφατα ψηφισθέντα νέο κώδικα της αυτοδιοίκησης, που προβλέπει εθελούσια συνένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης – Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), αφετέρου έθεσαν ζήτημα συνταγματικότητας, καθώς οι υποδομές αποτελούν περιουσιακό στοιχείο των δήμων.

Οι εργαζόμενοι της ΔΕΥΑ Θερμαϊκού υψώνουν τη φωνή τους απέναντι στο σχέδιο υποχρεωτικής συγχώνευσης με την ΕΥΑΘ, κάνοντας λόγο για μια απόφαση που πλήττει την Αυτοδιοίκηση, την τοπική κοινωνία και τη διαχείριση ενός δημόσιου αγαθού.Ζητούν ουσιαστικό διάλογο, διαφάνεια και τεκμηριωμένες απαντήσεις για το αν οι πολίτες θα πληρώσουν τελικά ακριβότερο νερό.Υποστηρίζουν ότι η ΔΕΥΑ Θερμαϊκού αποτελεί ένα υγιές παράδειγμα κοινωνικής πολιτικής και προειδοποιούν πως το νερό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αριθμός, αλλά ως δικαίωμα που ανήκει στις τοπικές κοινωνίες.

Κοινή Ανακοίνωση υπευθύνων ΚΤΕ Περιβάλλοντος Μ. Χριστοδουλάκη και Υποδομών Τ. Νικολαΐδη και Γραμματέων τομέων Περιβάλλοντος Π. Δημόπουλου και Υποδομών Δ. Σαρηγιάννη  •Η λειψυδρία είναι μια πραγματική εθνική απειλή και απαιτεί σοβαρό σχεδιασμό, ώριμα έργα και άμεσες παρεμβάσεις. Δεν μπορεί, όμως, να γίνεται πρόσχημα για την υπονόμευση της διαφάνειας, του ανοικτού ανταγωνισμού και του τεχνικού ελέγχου.Με το άρθρο 36 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, η κυβέρνηση δεν περιορίζεται σε μια έκτακτη εξαίρεση, αλλά στήνει έναν παράλληλο μηχανισμό παραγωγής δημοσίων έργων, έξω από τον κανονικό πυρήνα του ν. 4412/2016.

Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στις διοικήσεις των δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης,και Χαλκιδικής, το νομοσχέδιο που προβλέπει τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΑΘ στις δύο περιοχές.Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΕΔΚΜ), όπου οι δήμαρχοι εξέφρασαν την πλήρη αντίθεσή τους στις προβλέψεις του νομοσχεδίου, υποστηρίζοντας ότι αφαιρεί από τους δήμους την αρμοδιότητα διαχείρισης των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης, χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική διαβούλευση ή τεκμηριωμένες μελέτες.

Από την έκθεση της Κομισιόν για τη φορολογία προκύπτει ότι η μισθωτή εργασία φορολογείται με σχεδόν διπλάσιο συντελεστή από το κεφάλαιο. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Η νέα ετήσια έκθεση φορολογίας 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατατάσσει την Ελλάδα πρωταθλήτρια στη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας, σε μεγάλη απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Χωρίς διαγωνισμούς και με παρεκκλίσεις από τις διαδικασίες αδειοδότησης, συγχώνευση των φορέων υδροδότησης-αποχέτευσης και αφαίρεση των αρμοδιοτήτων των δήμων το νέο νομοσχέδιο που κατέθεσε σε διαβούλευση η κυβέρνηση

Στην υιοθέτηση και πιλοτική εφαρμογή νέων, ευέλικτων μορφών απασχόλησης προχωρά ο ΟΤΕ... •κατανομής του ημερήσιου ωραρίου μεταξύ φυσικής παρουσίας και τηλεργασίας, • τετραήμερης δεκάωρης απασχόλησης, • ευέλικτης κατανομής των ωρών απασχόλησης μέσα στην εβδομάδα • εξ’ αποστάσεως απασχόλησης από οποιαδήποτε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, • προσωρινής μείωσης του ημερήσιου ωραρίου απασχόλησης με αντίστοιχη αναλογική προσαρμογή των αποδοχών. 

Σενάρια «επιτελικής διαχείρισης», τα οποία κατά κανόνα υποκρύπτουν και αυξήσεις στις χρεώσεις νερού για ύδρευση και άρδευση, γεννούν οι διαπιστώσεις της «Εθνικής Στρατηγικής για τα Υδατα», που περιλαμβάνουν τεράστιες απώλειες ώς και πάνω από 40% από τα παλαιωμένα δίκτυα, κατακερματισμό με εμπλοκή 700 φορέων, ελλιπή στοιχεία για την ορθή αξιολόγηση της ποιότητας επιφανειακών και υπόγειων υδάτων και αυξημένο κίνδυνο λειψυδρίας και πλημμυρών ταυτοχρόνως.

Ένα πολιτικά ανομοιογενές πλήθος ακτιβιστών κινητοποιείται ενάντια στα κέντρα δεδομένων. Πίσω του βρίσκονται οι ανησυχία για το περιβάλλον, η αύξηση του κόστους ενέργειας, η αξία των ακινήτων. Αλλά και η δυσπιστία για τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.

Συζητάμε με τον Ομότιμο καθηγητή του τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Απόστολο Αλεξόπουλο, ο οποίος εστιάζει στην απουσία συνεκτικού και ορθολογικού σχεδίου διαχείρισης των διαθέσιμων υδάτων. Τονίζει ότι το πρόβλημα δεν υπόκειται στην διάθεση υδάτινων πόρων αλλά στην επιλογή της πολιτικής ηγεσίας να αναθέτει όλο και περισσότερα έργα όπως μονάδες αφαλάτωσης ή βιολογικών καθαρισμών σε εργολάβους, που όμως σε καμία περίπτωση δε λύνουν το πρόβλημα.Στη συνέχεια, συνδεόμαστε με τον Ηλία Γιαννίρη, πρώην επίκουρο καθηγητή του Πολυτεχνείου Κρήτης και διδάκτωρ πολεοδόμο και χωροτάκτη, ο οποίος επικεντρώνεται στη σημασία μέτρων πρόληψης της ξηρασίας και της κλιματικής κρίσης που θα βοηθούν τον κύκλο του νερού. Όπως σημειώνει, υπάρχουν έργα τα οποία έχουν ήδη γίνει και αντί να αξιοποιούνται, ανακοινώνονται διαρκών νέα χωρίς μια ενιαία λειτουργία. Η ολό και μεγαλύτερη ένταξη εργολαβικών εταιρειών στη διαχείριση των υδάτων οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην αύξηση των τιμών για τα ήδη πιεσμένα νοικοκυριά στο πιο πολυτιμο αγαθό για την επιβίωση τους, το νερό.

Ένα επιχείρημα που χρησιμοποιείται συχνά για να κατευνάσει τις ανησυχίες σχετικά με την αυξανόμενη ζήτηση ενέργειας και πόρων από τα data centers είναι ότι τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης (AI) θα χρειάζονται λιγότερα στο μέλλον, καθώς βελτιώνονται και γίνονται πιο αποδοτικά.Ωστόσο, νέα έκθεση του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι αυτή η λογική μπορεί να αποδειχθεί παγίδα. Η έκθεση, η οποία επιχειρεί να ποσοτικοποιήσει το περιβαλλοντικό κόστος της τεχνητής νοημοσύνης, εκτιμά ότι έως το 2030 η κατανάλωση ενέργειας που συνδέεται με την AI θα μπορούσε να διπλασιαστεί, φτάνοντας στο 3% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η κατανάλωση νερού για την ψύξη των υποδομών θα μπορούσε να ξεπεράσει τις ετήσιες ανάγκες σε πόσιμο νερό ολόκληρου του παγκόσμιου πληθυσμού.

Την Κυριακή 10 Μαΐου, τρία εργατικά σωματεία συνδιοργανώσαμε εκδήλωση με θέμα την παρουσίαση έρευνας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου και σκοπό να αποσαφηνισθούν οι έννοιες: Ενοικίαση Εργαζομένων και Εικονική Εργολαβία. Ο Σύλλογος Εργαζομένων Εθνικής Τράπεζας, ο Σύλλογος Δανειζομένου Προσωπικού Τραπεζικού Τομέα και ο Σύλλογος Εργολαβικών Υπαλλήλων ΕΥΔΑΠ, προσκαλέσαμε τις ερευνήτριες Ελένη Ρομποτή και Χαρά Κοκκίνου μαζί με τον καθηγητή κ. Αλέξη Ιωαννίδη, προκειμένου να παρουσιάσουν τα βασικά συμπεράσματα των μελετών τους.