ΕΙΔΗΣΕΙΣ - ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Από τα ταλαιπωρημένα από την ανομβρία νησιά των Κυκλάδων μέχρι τα πλούσια σε βροχοπτώσεις νησιά, όπως η Κρήτη και η Κέρκυρα, ο τουρισμός δημιουργεί αφόρητες πιέσεις στη διαθεσιμότητα του νερού, ιδιαίτερα κατά την επιμηκυμένη πλέον καλοκαιρινή περίοδο και λειτουργεί επιβαρυντικά σε υπάρχουσες πεπαλαιωμένες υποδομές, κακοδιαχειρίσεις και ανολοκλήρωτα έργα.Ο υπερτουρισμός με την υπερπολλαπλάσια των κατοίκων άφιξη του αριθμού των τουριστών και τον ολοένα αυξανόμενο αριθμό ξενοδοχειακών καταλυμάτων και πισίνων οδηγεί σε μετατόπιση ποσοτήτων νερού από τις καλλιέργειες και την κτηνοτροφία στις εν γένει τουριστικές δραστηριότητες.Και επί του παρόντος, το μόνο φως που φαίνεται για τη λύση του προβλήματος είναι οι πανάκριβες και ενεργοβόρες αφαλατώσεις, αντί να εμπλουτίζεται ο υδροφόρος ορίζοντας από μικρά φράγματα στο ορεινό ανάγλυφο.

Κορυφώνονται οι αντιδράσεις τόσο από φορείς όσο και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης που ψήφισαν «όχι» επί της αρχής στο επίμαχο νομοσχέδιο με το οποίο μεταρρυθμίζεται δομικά το σύστημα διαχείρισης του νερού • Μέλη συλλογικοτήτων διαδήλωσαν στο Σύνταγμα διαμαρτυρόμενοι ενάντια στο νομοσχέδιο για την επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ στα δίκτυα ύδρευσης γειτονικών τους περιοχών.

Αίτημα ονομαστικής ψηφοφορίας επί της αρχής και επί των επίμαχων άρθρων, καθώς και ένσταση αντισυνταγματικότητας για τα άρθρα 3, 4, 6 και 16 κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ απέναντι στο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ που συζητείται από το πρωί στην Ολομέλεια.

Στο νομοσχέδιο για την απορρόφηση των δημοτικών φορέων από τις ανώνυμες εταιρείες ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, που ψηφίζεται σήμερα, αντιτίθενται επιστήμονες, περιβαλλοντικές οργανώσεις, δημοτικές αρχές και δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης - Οι καθηγητές Κ. Βουδούρης και Γ. Μυλόπουλος και η Θ. Νάντσου από το WWF συμπυκνώνουν στο in τα ερωτήματα που εγείρονται.

Στη σημερινή του ομιλία στη Βουλή ως εισηγητής, ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής του ΠΑΣΟΚ, Μανώλης Χριστοδουλάκης, εξέφρασε την πλήρη και κατηγορηματική αντίθεση του ΠΑΣΟΚ στο νομοσχέδιο της κυβέρνησης για τη διαχείριση των υδάτων και τον χωρικό σχεδιασμό, ανακοινώνοντας την καταψήφισή του.

Η συζήτηση για το μέλλον της διαχείρισης του νερού στην Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με αφορμή το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α. εξαπολύει σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση, κάνοντας λόγο για σχέδιο ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης ενός θεμελιώδους δημόσιου αγαθού, ενώ προειδοποιεί για αυξήσεις στα τιμολόγια, υποβάθμιση του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και σοβαρές επιπτώσεις για τους πολίτες και τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ). Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, το νερό αποτελεί «κόκκινη γραμμή» και δεν μπορεί να μετατραπεί σε αντικείμενο επιχειρηματικού κέρδους.

Την άμεση απόσυρση του νομοσχεδίου που αφορά τη διαχείριση του νερού και που αναμένεται να ψηφιστεί σήμερα στη Βουλή ζητούν με δημόσια επιστολή του 17 περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τη διαχείριση του ύψιστου αυτού αγαθού. Οι οργανώσεις -μεταξύ των οποίων η Greenpeace και η WWF Ελλάς- κρίνουν ιδιαίτερα ανησυχητικό μάλιστα το άρθρο 35 του σχεδίου νόμου το οποίο «επί της ουσίας παρέχει θεσμική νομιμοποίηση σε ένα τελείως παράδοξο και ατεκμηρίωτο έργο: την εκτροπή υδάτων από τους φυσικούς ποταμούς Κρικελοπόταμο και Καρπενησιώτη, προς την Αττική.».

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης ανακοινώθηκαν και σημαντικές νομοτεχνικές βελτιώσεις, οι οποίες, σύμφωνα με τον υπουργό, ενσωματώνουν παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν από βουλευτές και φορείς.Η σημαντικότερη αφορά το άρθρο για τη δυνατότητα αξιοποίησης πλημμυρικών ροών από τους παραποτάμους του Αχελώου, τον Κρικελλοπόταμο και τον Καρπενησιώτη, ως εναλλακτική λύση υδροδότησης της Αττικής σε ακραίες συνθήκες λειψυδρίας.

Η κυβέρνηση δεν κάλεσε στη χθεσινή ακρόαση «εξωκοινοβουλευτικών προσώπων» για την επεξεργασία του ν/σ που ανοίγει νέες μπίζνες στη διαχείριση των υδάτων τους άμεσα ενδιαφερόμενους (ΚΕΔΕ, ΕΔΕΥΑ, ΡΑΑΕΥ). Αιχμηρές αντιδράσεις φορέων και δημάρχων που έμειναν έξω από τη συζήτηση επειδή η παρουσία τους δεν συνέφερε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. - Κοινοβουλευτικό φίμωτρο σε όσους ασκούν κριτική, έχουν διαφορετική άποψη ή απλώς μπορεί να πουν κάτι που να εκθέτει τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς εφάρμοσε η κυβέρνηση στη διάρκεια της επεξεργασίας του νομοσχεδίου που ανοίγει νέες μπίζνες με τη διαχείριση των υδάτων αλλά και με το επενδυτικό real estate σε περιοχές εκτός σχεδίου.

Τις θέσεις τους επί του νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ εξέφρασαν κατά τη δεύτερη συνεδρίαση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εργαζομένων και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων.Ωστόσο, όπως έγραψε το aftodioikisi.gr, είχαν προηγηθεί σε υψηλότατους τόνους αντιδράσεις ΚΕΔΕ και ΕΔΕΥΑ για τον αποκλεισμό τους από την ακρόαση των φορέων.

Η Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης – Αποχέτευσης (ΕΔΥΕΑ) εκφράζει δυσαρέσκεια για τον αποκλεισμό της από τη συζήτηση στη Βουλή σχετικά με την επέκταση αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ.✨Η ΕΔΥΕΑ ζητεί την απόσυρση διατάξεων για υποχρεωτικές συγχωνεύσεις Δ.Ε.Υ.Α., υποστηρίζοντας ότι το νομοσχέδιο αγνοεί θεσμικές και συνταγματικές αρχές και δεν στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα.✨Το υπουργείο Περιβάλλοντος κατηγορείται για έλλειψη διαλόγου και παραβίαση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού, ενώ η ΕΔΥΕΑ δεσμεύεται να στηρίξει τις Δ.Ε.Υ.Α. που αντιτίθενται στις απορροφήσεις.✨Παρά τις δυσκολίες, οι Δ.Ε.Υ.Α. συνεχίζουν να παρέχουν καθαρό και προσιτό νερό, ενώ η νομοθετική διαδικασία χαρακτηρίζεται αντιφατική και με περιορισμένο χρόνο δημόσιας διαβούλευσης.

Για αύριο Δευτέρα έχει οριστεί να γίνει η ακρόαση των φορέων στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής για το νομοσχέδιο με το οποίο προωθείται η βίαιη, αναγκαστική συγχώνευση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης, των περιοχών Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής στην ΕΥΑΘ Α.Ε., Αττικής, Βοιωτίας, Φωκίδας και Ευβοίας στην ΕΥΔΑΠ Α.Ε. Στην ακρόαση προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν δεκαεννέα φορείς από τους οποίους οι δεκαπέντε προτάθηκαν από την πλειοψηφία και μόλις τέσσερις από την αντιπολίτευση.Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι μεταξύ των φορέων οι οποίοι αποκλείστηκαν περιλαμβάνονται σημαντικότατοι φορείς όπως η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, η Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης...

Την πρόθεσή της να στηρίξει θεσμικά και νομικά τους δήμους και τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) που θα προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) κατά των ρυθμίσεων του νέου νομοσχεδίου για το νερό, διατύπωσε ομόφωνα η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), με σχετική απόφαση που ελήφθη κατά την τελευταία συνεδρίαση του Διοικητικού της Συμβουλίου. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, εξέφρασε την αντίθεσή του στις προβλεπόμενες ρυθμίσεις, κάνοντας λόγο για μια «με το ζόρι» επέκταση των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ και υπογραμμίζοντας ότι το νερό αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παραμείνει υπό τον έλεγχο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Σε ανακοίνωσή του για το νομοσχέδιο που αφορά την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ υπογραμμίζει τα παρακάτω: «Με την παράδοση της διαχείρισης της ύδρευσης μεγάλου μέρους της χώρας σε δυο ανώνυμες εταιρείες (ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ) που προβλέπει το νομοσχέδιο της κυβέρνησης, γίνεται ένα ακόμη βήμα για τη μετατροπή του νερού σε ακριβό εμπόρευμα, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της ΕΕ.Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης, το νομοσχέδιο δεν αντιμετωπίζει την αποσπασματικότητα και τον διαχωρισμό της διαχείρισης της ύδρευσης, της άρδευσης, της αντιπλημμυρικής προστασίας, της παράγωγης Ενέργειας, της αποχέτευσης. Στην πραγματικότητα, η δυνατότητα συνδυασμένης ικανοποίησης του συνόλου των λαϊκών αναγκών θυσιάζεται στον βωμό του κέρδους των ανώνυμων εταιρειών. Με αυτό το κριτήριο θα τιμολογείται η κατανάλωση, η συντήρηση και η αναβάθμιση των δικτύων, ενώ ήδη γίνεται λόγος για την αντιμετώπιση των "υψηλών ποσοστών μη τιμολογημένου νερού" .

Απαντώντας στην κριτική που έχει διατυπωθεί, ο υπουργός επεσήμανε: «Ακούστηκε ότι πρόκειται για ιδιωτικοποίηση. Η πραγματικότητα είναι ακριβώς η αντίθετη. Δεν ιδιωτικοποιούμε το νερό. Ενισχύουμε, στην πράξη, τις δύο αρχαιότερες εταιρείες κοινής ωφέλειας της χώρας, στις οποίες το Δημόσιο διατηρεί την πλειοψηφία, την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ». «Σχετικά με την ιδιοκτησία των δικτύων. Ξεκαθαρίζουμε ότι η αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων γίνεται με αυστηρές εγγυήσεις.

Ο πρόεδρος της ΕΔΕΥΑ και δήμαρχος Ρεθύμνου, Γ. Μαρινάκης, εξέφρασε γλαφυρά τη διαφωνία όλων των συναδέλφων του για την απορρόφηση δεκάδων ΔΕΥΑ, όπως προβλέπεται στο νέο νομοσχέδιο του ΥΠ.ΕΝ. για τη διαχείριση των υδάτων. Για «βουλιμία» μιας με το ζόρι επέκτασης έκανε λόγο και ο Λάζαρος Κυρίζογλου, πρόεδρος της ΚΕΔΕ, κατά τη χθεσινή συνεδρίαση. Η Ένωση ζητά την απόσυρση του νομοσχεδίου και δεσμεύεται ότι θα σταθεί στο πλευρό των θιγόμενων δήμων μέχρι το ΣτΕ.

Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Α.Ε. και λοιπές διατάξεις».Η επεξεργασία του νομοσχεδίου από την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή έχει προγραμματιστεί να αρχίσει την Παρασκευή 24 Ιουλίου.

Δήμοι, δημοτικοί φορείς και εργαζόμενοι εκφράζουν την έντονη αντίθεσή τους στο σχέδιο νόμου που προβλέπει, μεταξύ άλλων, την υποχρεωτική ενσωμάτωση φορέων ύδρευσης σε Αττική, Βοιωτία, Εύβοια και Φωκίδα με την ΕΥΔΑΠ και σε Θεσσαλονίκη-Χαλκιδική με την ΕΥΑΘ. Ο πρόεδρος της ΕΔΕΥΑ και δήμαρχος Ρεθύμνης, Γιώργος Μαρινάκης, προειδοποιεί για δικαστικές προσφυγές αλλά και για το ρίσκο να μην μπορέσουν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ.

Τριπλό μέτωπο έχει ανοίξει το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του οποίου η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώθηκε χθες, καθώς εκτός από τις αντιδράσεις για την υποχρεωτική συγχώνευση ΔΕΥΑ από τους νομούς Φωκίδας, Βοιωτίας και Εύβοιας στην ΕΥΔΑΠ και της Χαλκιδικής στην ΕΥΑΘ, εργολήπτες και μελετητές αντιδρούν στην... ακόμα πιο fast track διαδικασία που θεσπίζεται για τα έργα της λειψυδρίας συμπεριλαμβανομένου του Εύρυτου, της εργολαβίας - μαμούθ των 750 εκατ. ευρώ. Το τρίτο μέτωπο αφορά τους εγκαταλελειμμένους οικισμούς, για τους οποίους το υπουργείο - σύμφωνα με πολεοδόμους και οργανώσεις - δεν οραματίζεται τίποτα περισσότερο από μία ανοικοδόμηση που θα ευνοήσει λίγους.

Η Ε.Δ.Ε.Υ.Α. ως θεσμικός συνομιλητής της Πολιτείας για θέματα του τομέα υδάτων υπενθυμίζει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος ότι υποχρέωσή του είναι να τηρεί τον νόμο, και ειδικότερα τον νέο Δημοτικό Κώδικα που προβλέπει μόνο οικειοθελείς συγχωνεύσεις των Δ.Ε.Υ.Α. και τον ν. 5037/2023 σύμφωνα με τον οποίο η ΡΑΑΕΥ είναι η μόνη αρμόδια να προτείνει την αναδιοργάνωση του τομέα υδάτων, και να σέβεται τις αποφάσεις των συλλογικών οργάνων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Κ.Ε.Δ.Ε. και Ε.Δ.Ε.Υ.Α.) που τάσσονται υπέρ των οικειοθελών συγχωνεύσεων των Δ.Ε.Υ.Α. και των Δήμων και κατά των αναγκαστικών συγχωνεύσεων που είναι αντισυνταγματικές και επιχειρησιακά προβληματικές.

Η Πρωτοβουλία για τη Διασφάλιση της Δημόσιας Διαχείρισης του νερού (στην οποία συμμετέχει το ΣΕΚΕΣ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΥΔΑΠ κατέθεσε αναλυτική παρέμβαση στη Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του με τίτλο: «Επέκταση αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Η Πρωτοβουλία σημειώνει ότι το νομοσχέδιο αλλάζει το μοντέλο διαχείρισης του νερού, αφαιρεί κρίσιμες αρμοδιότητες από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, συγκεντρώνει τη διοίκηση και τα έσοδα σε δύο εισηγμένες εταιρείες, μεταφέρει τεράστια περιουσιακά και επιχειρησιακά βάρη χωρίς ολοκληρωμένη προηγούμενη  αποτίμηση και αφήνει αναπάντητα τα βασικά ερωτήματα για τα τιμολόγια, τη στελέχωση, τις επενδύσεις και την ποιότητα των υπηρεσιών.

Η κυβέρνηση με πρόσχημα τη λειψυδρία και τον κατακερματισμό των φορέων ύδρευσης, φέρνει μέσα στο καλοκαίρι, παραμονές εκλογών και χωρίς κανέναν διάλογο με Δήμους και πολίτες, ένα νομοσχέδιο που επιβάλλει ένα συγκεντρωτικό και εμπορευματοποιημένο μοντέλο διαχείρισης του νερού.Το νομοσχέδιο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό συγκέντρωσης της διαχείρισης των υδάτων σε λίγους μεγάλους εταιρικούς και περιφερειακούς φορείς, με την επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, την ενίσχυση του ΟΔΥΘ, τη δραστηριοποίηση της ΕΥΔΑΠ Νήσων και την προοπτική αντίστοιχης αναδιοργάνωσης στην Κρήτη, δημιουργώντας ταυτόχρονα ένα ιδιαίτερα ελκυστικό πεδίο για μεγάλους κατασκευαστικούς, χρηματοδοτικούς και πολυεθνικούς ομίλους.

Το νομοσχέδιο που προβλέπει την ενσωμάτωση 43 φορέων στην ΕΥΔΑΠ (26 δημοτικές υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης, επτά ΔΕΥΑ, οκτώ ΤΟΕΒ και οι αρμοδιότητες άρδευσης στην περιοχή της πρώην Κωπαΐδας) και 25 φορέων στην ΕΥΑΘ (πέντε δημοτικά τμήματα, οκτώ ΔΕΥΑ, έντεκα ΤΟΕΒ και έναν ΓΟΕΒ), έχει ήδη προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις από τους εκπροσώπους και εργαζομένους των ΔΕΥΑ και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στα εκτενή τους σχόλια υποστηρίζουν ότι το προτεινόμενο μοντέλο ισοδυναμεί με βίαιη αλλαγή ισορροπιών που μεταφέρει αρμοδιότητες από την Τοπική Αυτοδιοίκηση σε μεγαλύτερους οργανισμούς χωρίς αυτό να υποστηρίζεται από την απαραίτητη τεκμηρίωση.

Κατά την προσφιλή τακτική της κυβέρνησης, για άλλη μια φορά νομοσχέδιο που αφορά σημαντικά ζητήματα γύρω από τη διαχείριση του νερού παρουσιάζεται για διαβούλευση μέσα στο καλοκαίρι. Πίσω από τις διακηρύξεις και τα παχιά λόγια για ολιστική διαχείριση του νερού με βελτίωση της ποιότητας, της αξιοπιστίας και της αποδοτικότητας της παροχής υπηρεσιών, η πραγματική σκοπιμότητα που εξυπηρετεί η προτεινόμενη μεταρρύθμιση είναι η περαιτέρω εμπορευματοποίηση του φυσικού πόρου.

Μέσα στο καλοκαίρι, επιχειρώντας να περιορίσει τις κοινωνικές αντιδράσεις, η κυβέρνηση της ΝΔ επαναφέρει το σχέδιό της για την αναδιάρθρωση της διαχείρισης του νερού. Με δύο παράλληλες διαβουλεύσεις – για το νομοσχέδιο αναδιοργάνωσης των παρόχων ύδρευσης και για την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα – επιχειρεί να θεμελιώσει ένα νέο μοντέλο διαχείρισης, το οποίο, πίσω από το λεξιλόγιο του «εκσυγχρονισμού» και της «ανθεκτικότητας», προωθεί τη συγκέντρωση και την περαιτέρω εμπορευματοποίηση των υπηρεσιών ύδατος.Η Εθνική Στρατηγική διαμορφώνει το νέο πλαίσιο πολιτικής για το νερό. Το νομοσχέδιο θεσμοθετεί τους φορείς και τους μηχανισμούς που θα εφαρμόσουν αυτή την πολιτική, αρχής γενομένης από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ. Μαζί αποτυπώνουν μια συγκεκριμένη επιλογή: τη μετάβαση από ένα αποκεντρωμένο σύστημα δημοτικών υπηρεσιών σε ένα συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης, με μεγάλους περιφερειακούς παρόχους, ισχυρή ρυθμιστική εποπτεία και λειτουργία που θα βασίζεται ολοένα περισσότερο σε ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια.