Aκολουθώντας τη συνταγή που κορυφώθηκε προχθές με το «υπερθέαμα» εθνικής ανάτασης των εγκαινίων για το βιοκλιματικό περίβλημα του υπουργείου Άμυνας, ο πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης συμμετείχε χθες σε πανηγυρική τελετή για τα 100 χρόνια της Εταιρείας Υδρευσης και Αποχέτευσης Πρωτευούσης (ΕΥΔΑΠ) και δήλωσε την περηφάνια του για τα έργα θωράκισης της Αττικής από τη λειψυδρία.
● Τα έργα που παρουσιάστηκαν χθες είχαν ουσιαστικά δει και πάλι το φως της δημοσιότητας με λιγότερες παράτες τον Σεπτέμβριο του 2024. Η ΕΥΔΑΠ και τότε προειδοποιούσε για τη μείωση των αποθεμάτων νερού στους ταμιευτήρες που διαθέτει και πρότεινε ως βασικό έργο τη δημιουργία δύο σηράγγων 20 συν 20 χιλιομέτρων, μέσα από τις οποίες θα μεταφέρεται νερό από τους ποταμούς Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη στον ταμιευτήρα του Εύηνου, δηλαδή το ακρότατο σημείο του σημερινού εξωτερικού υδροδοτικού δικτύου της Αττικής.
Ονομασία
● Αυτό το έργο απέκτησε χθες και την κωδική ονομασία «Εύρυτος», που παραπέμπει, κατά τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Στ. Παπασταύρου, στο αρχαιοελληνικό ευ+ρέω, δηλαδή κυλώ ανεμπόδιστα. Οι δύο αυτοί ποταμοί καταλήγουν σήμερα στο φράγμα των Κρεμαστών του Αχελώου, με την ΕΥΔΑΠ να υποστηρίζει ότι η ποσότητα του νερού που θα αφαιρεθεί δεν θα έχει αρνητικές επιπτώσεις. Το κόστος του έργου υπολογίζεται να φτάσει στα 535 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η ανάθεσή του θα γίνει χωρίς ανοικτό διαγωνισμό και με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, όπως έγινε με τα έργα αποκατάστασης από τη θεομηνία «Ντάνιελ». Υπενθυμίζεται, πάντως, ότι τα έργα αυτά για τον «Ντάνιελ» ξεκίνησαν σχεδόν δύο χρόνια μετά το καταστροφικό φαινόμενο.
● Με τον «Εύρυτο», η τροφοδοσία της Αττικής και των εκατομμυρίων κατοίκων και επισκεπτών της θα φτάσει έως το μαγευτικό φαράγγι Πανταβρέχει στην Ευρυτανία, που είναι δίπλα στον ποταμό Κρικελιώτη. Οι σήραγγες διαμέτρου 4 μέτρων θα εισχωρήσουν σε νέα τοπία ενώ, όπως είπε ο κ. Σαχίνης, θα ληφθούν μέτρα προστασίας. Πάντως, ο κ. Σαχίνης δεν απέκλεισε την πιθανότητα υποβολής δικαστικών προσφυγών που θα μπορούσαν να καθυστερήσουν τα έργα την ώρα που η Αττική μπορεί να αντέξει το πολύ για ακόμη 4 χρόνια με την αξιοποίηση άλλων αποθεμάτων και γεωτρήσεων στη Μαυροσουβάλα (πάνω από τον Ωρωπό), την περιοχή των Ούγγρων (κοντά στη λίμνη Υλίκη) και τον Βοιωτικό Κηφισό (από τον οποίο όμως παίρνουν νερό και οι αγροτικές καλλιέργειες).
● Παράλληλα με τις γεωτρήσεις που ενεργοποιούνται και τον «Εύρυτο» που μπορεί να φέρει νερό το νωρίτερο σε 2,5 χρόνια, σχεδιάζονται και άλλες λύσεις πιο άμεσης εφαρμογής. Στην παρουσίαση πέρυσι, αυτές οι λύσεις (το Plan B όπως λένε οι τεχνοκράτες) ήταν οι μονάδες αφαλάτωσης και η μεταφορά νερού με τάνκερ από τον Αχελώο. Χρειάστηκε να περάσει ένας χρόνος για να ακουστεί χθες ότι η μεταφορά με τάνκερ δεν συμφέρει και είναι ακριβότερη από την πανάκριβη αφαλάτωση, διότι θα χρειάζονταν δύο αγωγοί, ένας στον Αχελώο και ένας στη Θίσβη της Βοιωτίας, από την οποία το νερό θα ανεβαίνει για να διοχετευτεί στο κανάλι υδρομεταφοράς της ΕΥΔΑΠ.
Plan B
● Ετσι, το Plan B περιλαμβάνει μόνο μονάδες αφαλάτωσης εγκατεστημένες στη στεριά (όχι πλωτές) οι οποίες μπορεί να εγκατασταθούν στη Θίσβη Βοιωτίας, όπου και η Βιομηχανική Περιοχή στην οποία είναι εγκατεστημένη η Elpedison του Ομίλου Μυτιληναίου, προκειμένου να εξασφαλίζονται και οι τεράστιες ποσότητες ενέργειας που απαιτούνται. Οπως ανέφερε ο κ. Σαχίνης, το συνολικό κόστος εγκατάστασης μονάδων αφαλάτωσης για να παράγονται 35 εκατομμύρια κυβικά νερού ετησίως (η Αττική χρειάζεται 400 εκ.κ.μ.) είναι 100 εκατομμύρια ευρώ, στα οποία πρέπει να προστεθεί και το κόστος ενέργειας για 100 εκατομμύρια κιλοβατώρες ετησίως! Εναλλακτικά με τη Θίσβη εξετάζονται ακόμη δύο σημεία για εγκατάσταση αφαλατώσεων, στη Νέα Πέραμο και κοντά στο Λαύριο, ενώ θα πρέπει να βρεθεί και ο τρόπος για την παροχέτευση της αλμυρής «λάσπης» που παράγεται από τη διύλιση του θαλασσινού νερού.
● Μετά από όλα τα παραπάνω και με δεδομένο ότι η συζήτηση και ο σχεδιασμός των έργων έχουν ξεκινήσει εδώ και πολλούς μήνες, θα περίμενε κανείς να ακούσει ότι το έργο «Εύρυτος» ξεκινά άμεσα και έχουν λυθεί όλα τα θέματα σχετικά με τη χρηματοδότηση και τον φορέα υλοποίησης.
Αδιαφάνεια
● Και όμως, όπως ανέφερε ο κ. Σαχίνης, το χρηματοδοτικό σχήμα ακόμη εξετάζεται, αλλά είναι δεδομένο ότι πρόκειται για ένα «δημόσιο έργο» και ότι για την εκτέλεσή του θα αξιοποιηθεί ειδική πρόβλεψη που μπήκε στον πρόσφατο νόμο 5215/2025. Οπως ανέφερε η «Εφ.Συν.» σε σχετικό ρεπορτάζ τον περασμένο Ιούλιο, το άρθρο 55 του νόμου προβλέπει ότι μια περιοχή θα κηρύσσεται σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας και στη συνέχεια, μετά από γνωμοδότηση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), η κυβέρνηση θα αναθέτει τα απαραίτητα έργα στην ΕΥΔΑΠ ή την ΕΥΑΘ οι οποίες, με τη σειρά τους, θα αναθέτουν τους διαγωνισμούς στη Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας του Υπερταμείου. Πρόκειται για μια Μονάδα που έχει διακριθεί για την αδιαφάνεια στην ανάθεση έργων εκατομμυρίων ευρώ με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, προκαλώντας το ενδιαφέρον και της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
● Φαίνεται λοιπόν ότι, παρά τον «κόκκινο συναγερμό» για λειψυδρία, η κυβέρνηση δεν δείχνει να βιάζεται να προχωρήσει το έργο εφόσον ξέρει ότι μπορεί να το δώσει στις μεγάλες κατασκευαστικές τις οποίες συνήθως επιλέγει. Παράλληλα, από τη χθεσινή παρουσίαση έγινε ξεκάθαρο πως δεν υπάρχει καμία πρόθεση για αναγγελία «μέτρων υποχρεωτικής μείωσης της κατανάλωσης νερού», όπως είχαν ληφθεί στη μεγάλη λειψυδρία του 1990, παρά το γεγονός ότι όλοι -και ο πρωθυπουργός- καμάρωσαν για τον τρόπο με τον οποίο τότε αντιμετώπισε το ζήτημα η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.
● Στην αναμονή παραμένουν εδώ και τουλάχιστον δύο χρόνια οι αυξήσεις τιμολογίων που ζητά η ΕΥΔΑΠ προκειμένου να χρηματοδοτήσει άλλα έργα (αποχετευτικά, αντιπλημμυρικά, αντικατάσταση δικτύων, νέους υδρομετρητές κ.λπ.) συνολικού ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Αττική. Ο κ. Σαχίνης επανέλαβε και χθες αυτό που λέει εδώ και δύο χρόνια, ότι έχει στείλει τα στοιχεία κόστους και περιμένει την έγκριση από τη ΡΑΑΕΥ. Στο μεταξύ, η ΡΑΑΕΥ έχει μείνει από τον περασμένο Ιούλιο χωρίς αντιπρόεδρο αρμόδιο για τα ύδατα, μετά την αποχώρηση του Δ. Ψυχογιού που φέρεται να είναι και ο μόνος εκ νέου υποψήφιος για την κενή θέση. Ο υπουργός Παπασταύρου ανέφερε απλώς ότι αναμένεται οσονούπω η κάλυψη της θέσης. Διέψευσε επίσης ο υπουργός και τις πληροφορίες ότι σχεδιάζεται η επιβολή «έκτακτου τέλους λειψυδρίας» στους λογαριασμούς της ΕΥΔΑΠ.
● Πιλοτικά και με την απορρόφηση 50 φορέων υδροδότησης (ΔΕΥΑ κ.λπ.) σε Βοιωτία και Χαλκιδική φαίνεται πως θα ξεκινήσει η διαδικασία επέκτασης της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ σε όμορες περιοχές, αντίθετα με όσα είχαν διαρρεύσει τον περασμένο Ιούλιο για απορρόφηση 750 φορέων σε όλη την Ελλάδα.
Ο «ΕΥΡΥΤΟΣ» σε αριθμούς
🔳 2 σήραγγες από 20 χιλιόμετρα η κάθε μία`
🔳 535 εκατομμύρια ευρώ το κόστος του έργου`
🔳 2 ποταμοί (οι Κρικελιώτης και Καρπενησιώτης) θα μεταφέρουν νερό στον ταμιευτήρα του Εύηνου`
🔳 4 χρόνια ακόμη το πολύ μπορεί να αντέξει η Αττική με την αξιοποίηση άλλων αποθεμάτων και γεωτρήσεων
Ο «ΕΥΡΥΤΟΣ» σε αριθμούς
2 σήραγγες από 20 χιλιόμετρα η κάθε μία
535 εκατομμύρια ευρώ το κόστος του έργου
2 ποταμοί (οι Κρικελιώτης και Καρπενησιώτης) θα μεταφέρουν νερό στον ταμιευτήρα του Εύηνου
4 χρόνια ακόμη το πολύ μπορεί να αντέξει η Αττική με την αξιοποίηση άλλων αποθεμάτων και γεωτρήσεων