ΝΕΡΟ

Σήμερα, ο Πρωθυπουργός παρουσίασε δημόσια 5 γενικούς άξονες για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, επιχειρώντας να εμφανίσει μια δήθεν στοχευμένη κυβερνητική στρατηγική.Όμως, η υδατική πολιτική της κυβέρνησης, σίγουρα δεν προέκυψε από παρθενογένεση. Εδώ και χρόνια, παρακολουθούμε μια συστηματική και μεθοδική πορεία απαξίωσης των δημόσιων φορέων διαχείρισης του νερού, με σταθερό προσανατολισμό την ιδιωτικοποίησή του.Τα σημερινά συντονισμένα δημοσιεύματα σε ολόκληρο τον Τύπο, που παρουσιάζουν τον παρεμβατικό και επιχειρησιακό ρόλο της ΔΕΗ – μιας πλέον ιδιωτικής εταιρείας, όπου το Δημόσιο κατέχει μειοψηφικό ποσοστό της τάξης του 34,1% – στην ανάληψη αρμοδιοτήτων σχετικών με τη διαχείριση της ύδρευσης, επιβεβαιώνουν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τις κυβερνητικές προθέσεις.

Η κυβέρνηση αξιοποιεί τον κίνδυνο της λειψυδρίας για να μετατρέψει το νερό σε όλο και πιο ακριβό εμπόρευμα και να διασφαλίσει την κερδοφορία των ΑΕ που θα αναλάβουν τη διαχείρισή του, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της ΕΕ. Ιδιαίτερα δε για τους βιοπαλαιστές αγρότες αυτή η επιλογή θα έχει ως συνέπεια νέα αύξηση στο κόστος παραγωγής χωρίς φυσικά να λύνει και τα σοβαρά προβλήματα επάρκειας.

Χρέη, υπέρογκα μερίσματα και μπόνους σε στελέχη, διαρροές λυμάτων και δυσανάλογες αυξήσεις στους λογαριασμούς των καταναλωτών. Τα παραπάνω περιγράφουν ακριβώς την κατάσταση, στην οποία βρίσκεται ο κλάδος της ύδρευσης στη Βρετανία. Ο ιδιωτικοποιημένος τομέας ύδρευσης σε Αγγλία και Ουαλία έχει προκαλέσει δημόσια κατακραυγή. Για χρόνια, οι διαρροές λυμάτων σε ποτάμια και λίμνες της χώρας έχουν σημειώσει επίπεδα ρεκόρ.

Το ποσοστό του νερού που πάει χαμένο από τα συστήματα ύδρευσης στην Ελλάδα πλησιάζει το 30% με βάση τα στοιχεία που επικαλείται ο ΟΟΣΑ στην τελευταία του έκθεση του 2025 για τις Παγκόσμιες Προοπτικές Ξηρασίας 2025. Επιπλέον ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι το ποσοστό των εδαφών με αυξημένη συχνότητα ξηρασίας στη χώρα μας ανέρχεται σε 87%. Όσον αφορά την ένταση της ξηρασίας, τα εδάφη αυτά στην Ελλάδα φτάνουν το 52%. Τα τελευταία αυτά στοιχεία για συχνότητα και ένταξη ξηρασίας αφορούν μέση συχνότητα ανάμεσα στα έτη 1950-2000 και 2000-2020 όπως αναφέρεται.

Τη βάση για τη διαμόρφωση της νέας εθνικής στρατηγικής για το νερό θα αποτελέσει, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, μελέτη της Deloitte που υλοποιήθηκε για λογαριασμό της κυβέρνησης, η οποία αποτυπώνει τη σημερινή κατάσταση και εξετάζει πιθανά σενάρια που μπορεί να επαναπροσδιορίσουν τη διαχείριση των υδάτων για ύδρευση και άρδευση, ξεκαθαρίζοντας τις αρμοδιότητες των εμπλεκομένων οργανισμών.

Στις 23 και 24 Μάη, στην πλατεία Πρωτομαγιάς, συναντήθηκαν άνθρωποι που αγωνίζονται για να παραμείνει το νερό σε δημόσιο έλεγχο και τα κοινά αγαθά προσβάσιμα για όλ@. Κατά τη διάρκεια του διημέρου έγιναν παρεμβάσεις από περιβαλλοντικές, κοινωνικές και συνδικαλιστικές συλλογικότητες που αγωνίζονται για όλα τα αγαθά που είναι βασικά για τη ζωή μας : για την προστασία του νερού, για τα ποτάμια και τα ρέματα που απειλούνται από τσιμεντοποίηση και φράγματα, για τα βουνά που καίγονται και μετατρέπονται σε εργοτάξια, για το ρεύμα που μετατράπηκε σε πανάκριβο μέσο κερδοσκοπίας των καρτέλ, για τους δημόσιους χώρους που καταπατούνται και καταστρέφονται, για την παιδεία, το δικαίωμα στη στέγη, την προσβασιμότητα των αναπήρων, των Ρομά, των προσφύγων και μεταναστών.

Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 19η θέση παγκοσμίως ως προς τον κίνδυνο εμφάνισης λειψυδρίας, με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής να επιδεινώνουν δραματικά την κατάσταση τόσο από την πλευρά της προσφοράς όσο και της ζήτησης.Η μείωση των βροχοπτώσεων και η αυξημένη κατανάλωση νερού για άρδευση και γενικές χρήσεις αποτελούν τους κύριους παράγοντες του προβλήματος, όπως προκύπτει από μελέτη του World Resources Institute και έκθεση της Deloitte για τη διαχείριση των υδάτων στην Ελλάδα.

«Το θέμα της λειψυδρίας είναι θέμα πρώτης προτεραιότητας. Είναι θέμα τέτοιας μορφής που χρειάζεται μια συμμαχία της πολιτείας, της κοινωνίας, των οργανισμών, μια υδάτινη συμμαχία. Είναι θέμα που απαιτεί στρατηγική, σχεδιασμό και χρήματα. Είναι ένα δύσκολο θέμα για το οποίο πρέπει να βρούμε μια λύση τώρα. Πρέπει να βρούμε τρόπο να εξοικονομήσουμε το νερό και για αυτό πρέπει να γίνει μια μεγάλη καμπάνια ευαισθητοποίησης».

Το «επιτελικό κράτος» των Τεμπών που ιδιωτικοποιεί, βάζει στο χρηματιστήριο τα κοινά αγαθά, κινείται μόνιμα σε τροχιά σύγκρουσης με την ασφάλεια, την υγεία, τη ζωή των πολιτών.Εδώ και δυο δεκαετίες προσπαθούν να εκχωρήσουν σε ιδιώτες το νερό όπως έκαναν με την ενέργεια και τις μεταφορές. Τους εμπόδισαν οι ενωμένοι αγώνες εργαζόμενων  στην ύδρευση και πολιτών που είχαν σαν αποτέλεσμα το Συμβούλιο της Επικρατείας να κρίνει αντισυνταγματικές 5 απόπειρες άμεσης και έμμεσης ιδιωτικοποίησης του νερού.Τώρα ξανά προσπαθούν να χαρίσουν επιτίθενται είμαστε μπροστά σε νέα επίθεση ιδιωτικοποίησης/εμπορευματοποίησης του νερού:

Η Greenpeace, σε συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων και την Αqualife, γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Νερού το Σάββατο, 22 Μαρτίου 2025, 10:00 – 14:00, στην πλατεία Κοραή.Οι εκδηλώσεις θα ξεκινήσουν με τα εγκαίνια της λειτουργίας ενός νέου δημόσιου σημείου ανεφοδιασμού επαναχρησιμοποιούμενων μπουκαλιών με νερό από τον Δήμαρχο Αθηναίων, Χάρη Δούκα. Στη συνέχεια, θα ακολουθήσουν καλλιτεχνικές και διαδραστικές δράσεις για το κοινό.

Με δυναμική παρουσία και έντονο παλμό, πλήθος πολιτών συγκεντρώθηκε έξω από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) στην Αθήνα, εκφράζοντας την αντίθεσή του στην εμπορευματοποίηση του νερού και υπερασπιζόμενο τον δημόσιο χαρακτήρα του πολύτιμου αυτού αγαθού, για "να μην γίνει το νερό σαν το ρεύμα ακριβό"Η συγκέντρωση πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη συζήτηση στη Μείζονα Ολομέλεια του ΣτΕ σχετικά με την τιμολόγηση του νερού. Οι πολίτες, οι περιβαλλοντικοί φορείς και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις που βρέθηκαν στο σημείο υπογράμμισαν την ανάγκη διατήρησης του νερού ως δημόσιου αγαθού, προσβάσιμου σε όλους χωρίς διακρίσεις.

Εργαζόμενοι σε Δημόσιες και Δημοτικές επιχειρήσεις αρμόδιες για τη διαχείριση του νερού, περιβαλλοντικές οργανώσεις και πολίτες, μέσω των συνδικαλιστικών οργανώσεων: Σύλλογος Επιστημονικού Προσωπικού ΕΥΔΑΠ, Σύλλογος Μηχανικών ΠΕ & ΤΕ ΕΥΔΑΠ, Σωματείο Εργαζομένων Τομέα Αποχέτευσης ΕΥΔΑΠ, Σωματείο Εργαζομένων ΕΥΑΘ και Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων ΔΕΥΑ, ο Σύλλογος Εργαζομένων Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, το Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου και πολίτες από όλη την Χώρα συναισθανόμενοι την ευθύνη μας για καθολική, απρόσκοπτη, ποιοτική και ασφαλή παροχή υπηρεσιών ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης απέναντι στους πολίτες καταθέσαμε αίτηση ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με σκοπό να ακυρωθεί ως αντισυνταγματική και αντίθετη με την Ευρωπαϊκή νομοθεσία η 103755 Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β 5438/27.09.2024) για τον «καθορισμό των γενικών κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης υπηρεσιών ύδατος. Μέτρα βελτίωσης, διαδικασίες και μέθοδος ανάκτησης κόστους των υπηρεσιών ύδατος στις διάφορες χρήσεις του».

Το σχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος για τις συγχωνεύσεις των Δημοτικών Εταιρειών Υδρευσης Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου, το οποίο έχει προκαλέσει σφοδρότατες αντιδράσεις από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, παρουσιάζει η «Κ».Στοχεύει στον «εξορθολογισμό του διοικητικού και οικονομικού κόστους διαχείρισης, με την υιοθέτηση κοινών κανόνων λειτουργίας για τους παρόχους υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης δικτύου ομβρίων υδάτων της χώρας».

Αντίθετες με το Σύνταγμα θεωρεί η ΚΕΔΕ τις αναγκαστικές συνενώσεις των ΔΕΥΑ και την παραχώρηση της ύδρευσης των νήσων στην ΕΥΔΑΠ σύμφωνα με το ψήφισμα του Συνεδρίου της που διεξήχθη στη Ρόδου στις 7-9 Νοεμβρίου 2024

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θ. Σκυλακάκης παρά τις εντονότατες αντιδράσεις των δημάρχων επέμενε στην αναγκαστική συνένωση των ΔΕΥΑ. Επικαλούμενος το πρόβλημα της λειψυδρίας υπεραμύνθηκε του σχεδιασμού του γιατί όπως, είπε «θα πρέπει στο τέλος να εξασφαλίσουμε ότι θα έχουμε οργανισμούς με αρκετό μέγεθος και υπόσταση ώστε να μπορούν να σηκώσουν δανεισμό στην αγορά. Έτσι ώστε αθροιζόμενα με τα χρήματα που θα έρχονται από το κεντρικό κράτος, τα όποια μπορούμε να  διασφαλίσουμε, να μπορούμε να κάνουμε τα έργα που χρειαζόμαστε στο μέλλον, και στην ύδρευση, και στην αποχέτευση».

Υπάρχει πρόβλημα με την επάρκεια νερού στην Ελλάδα; Πολλές περιοχές της χώρας κηρύχθηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης το καλοκαίρι που μας πέρασε, ενώ η στάθμη στους μεγάλους ταμιευτήρες που υδροδοτούν την Αττική και άλλες περιοχές, μειώθηκε σημαντικά και απότομα. Το θέμα του νερού ωστόσο δεν εξαντλείται στα όσα συμβαίνουν τους καλοκαιρινούς μήνες...NewsbombΤο Newsbomb.gr έκανε αυτοψία στους ταμιευτήρες του Μόρνου, της Υλίκης, του Μαραθώνα, βρέθηκε στη λίμνη του Σμόκοβου, αλλά και Κάρλας, ταξίδεψε μέχρι τη Σέριφο για να δει το άδειο φράγμα της, ενώ συνομίλησε με πλήθος επιστημόνων και ανθρώπων που βρίσκονται σε καίριες θέσεις για το μέλλον του νερού στη χώρα μας.

Η Πρωτοβουλία για τη Διασφάλιση της Δημόσιας Διαχείρισης του Νερού έστειλε στις 7 Νοεμβρίου 2024 ανοικτή επιστολή προς το συνέδριο της ΚΕΔΕ που διεξήχθη στη Ρόδο 7-9 Νοεμβρίου επισημαίνοντας ως κατεπείγουσα και επιτακτική ανάγκη, το συνέδριο της ΚΕΔΕ να λάβει αποφάσεις και να εκδώσει σχετικό ψήφισμα για την απαρέγκλιτη υποστήριξη του δημόσιου χαρακτήρα του νερού και της ενίσχυσης των ΔΕΥΑ.

To ενημερωτικό σημείωμα για τη νέα ΚΥΑ τιμολόγησης υπηρεσιών ύδατος απέστειλε η Πρωτοβουλία για τη Διασφάλιση της Δημόσιας Διαχείρισης του νερού στο Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων (ΚΕΔΕ) που διεξήχθη 7-9 Νοεμβρίου στη Ρόδο συνοδευτικό της επιστολής της προς το Συνέδριο

Το δρόμο για αυξήσεις στα τιμολόγια του νερού από το 2025 ανοίγει η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των υπουργείων Οικονομικών, Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η οποία εκδόθηκε πριν λίγες ημέρες.Βάσει των γενικών αρχών, προβλέπονται κλιμακωτές χρεώσεις ανάλογα με την περιοχή και την κατανάλωση, ενώ τα τιμολόγια θα καθορίζονται με κριτήρια κοινωνικά, περιβαλλοντικά και υδρογεωλογικά ανά 5ετία. Στο διάστημα αυτό θα μπορούν να αναπροσαρμόζονται τιμαριθμικά ανά έτος, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα πρόσθετων αυξήσεων μέσω έκτακτων αναθεωρήσεων των τιμών εντός της 5ετίας εφόσον υφίστανται συγκεκριμένες προϋποθέσεις καθώς και η θέσπιση του ...εποχικού τιμολογίου.

Εκδόθηκε η κοινή υπουργική απόφαση με τους νέους κανόνες κοστολόγησης και  τιμολόγησης του νερού για όλες τις χρήσεις, ακόμη και αφανείς διαρροές. Εισάγει  διαφορετικές τιμές ανά περιοχή και ανά κοινωνική ομάδα και κλιμακωτή χρέωση ανάλογα με την κατανάλωση νερού και παράλληλα προβλέπει  να τοποθετηθούν υδρόμετρα στα χωράφια.

Η λειψυδρία στην Αττική αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα που απασχολεί την περιοχή από την αρχαιότητα έως σήμερα. Η πόλη της Αθήνας, ήδη από τον 19ο αιώνα, βίωνε έντονες δυσκολίες στην υδροδότηση, με τους κατοίκους να υποφέρουν από έλλειψη νερού και να αναγκάζονται να δίνουν μάχη καθημερινά για μια μικρή ποσότητα. Παρά τα έργα που ολοκληρώθηκαν με την κατασκευή της λίμνης του Μαραθώνα το 1929 και την προσθήκη των υδάτων της Υλίκης το 1958, η απειλή της λειψυδρίας παραμένει ορατή. Η αθηναϊκή υδροδότηση βελτιώθηκε περαιτέρω με το φράγμα του Μόρνου, ωστόσο η συνεχής αύξηση του πληθυσμού θέτει διαρκώς νέες προκλήσεις. Στην πραγματικότητα, το πρόβλημα της υδροδότησης μοιάζει να επιβεβαιώνει τον αρχαίο μύθο που ήθελε τον Ποσειδώνα να καταριέται την πόλη με αιώνια έλλειψη νερού.

"... Όσο η έλλειψη νερού εξακολουθεί να αποτελεί το βασικότερο πρόβλημα της πόλης, οι μάστιγες διαδέχονται η μία την άλλη. Ακρίδες, επιδημίες και κάποτε... υδρονομείς! Είναι οι περίφημοι «νεροκράτες», υπάλληλοι του δήμου -αξιοσημείωτη εκλογική δύναμη- που εντέλλονται να διανέμουν συνετά και δίκαια το υπάρχον αγαθό. Εκείνοι, ωστόσο, έχουν ανακαλύψει στο νερό την κότα με τα χρυσά αβγά. Χρηματίζονται και πλουτίζουν προτάσσοντας στη διανομή και στην ποσότητα όποιον κάνει την καλύτερη προσφορά! Το 1865 η κατάσταση με τους υδρονομείς έχει φτάσει στο μη περαιτέρω και ο δήμαρχος Εμμανουήλ Κουτσικάρης τούς «ξηλώνει» όλους. Δεν ξαναεκλέγεται..."

«Ο φυσικός πόρος εξαντλείται από την απουσία πολιτικής βούλησης ελέγχου του αρδευτικού νερού», τονίζεται στην ανακοίνωση που είναι ιδιαίτερα αυστηρή και μιλά για αντισυνταγματικές και νομικά έωλες αποφάσεις του Υπ. ΠεριβάλλοντοςΙδιαίτερα αυστηρή είναι η ανακοίνωση που εξέδωσε σήμερα Παρασκευή 20 Σεπτεμβρίου 2024, η Ένωση ΔΕΥΑ Ελλάδος και αφορά στις σχεδιαζόμενες από το Υπουργείο Περιβάλλοντος συνενώσεις των ΔΕΥΑ αλλά και στις επεκτάσεις της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ σε γειτονικούς δήμους.

Μέσα στο κλειστό δίκτυο της πρωτεύουσας οι απώλειες αγγίζουν το 23%, λόγω της παλαιότητάς του – Περίπου 58 εκατ. κυβικά μέτρα εξοικονόμησης πόσιμου ύδατος ανά έτος από τη μείωση διαρροών