ΝΕΡΟ

Για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στην Αθήνα, η κυβέρνηση παρουσίασε ένα εκτεταμένο δεκαετές σχέδιο που προκαλεί έντονες αντιδράσεις • της Μαρίνα Ράφενμπεργκ, ειδικής απeσταλμένης. Δηλώσεις: Ο Γιώργος Τσιαντής, πρόεδρος της συλλογικότητας κατά της εκτροπής των ποταμών στην Ευρυτανία, Απόστολος Γιεροδήμος, πρόεδρος της κοινότητας Κάλλιο, Ο δήμαρχος της κοινότητας των 55 χωριών γύρω από τη λίμνη Μόρνου, Δημήτρης Γιαννόπουλος, ο Κώστας Λυμπέρης, εκπρόσωπος των εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ, Ανδρέας Ευστρατιάδης, καθηγητής υδραυλικών έργων στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οι βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις των τελευταίων εβδομάδων είχαν ως αποτέλεσμα να καταγραφούν σημαντικές εισροές νερού στους ταμιευτήρες που τροφοδοτούν την Αθήνα, σύμφωνα με τα δεδομένα απολήψιμων αποθεμάτων της ΕΥΔΑΠ.Από την έναρξη του χρόνου περίπου 70 εκατ. κυβικά μέτρα νερού έχουν εισέλθει στους ταμιευτήρες του Μόρνου, του Εύηνου, της Υλίκης και του Μαραθώνα.

Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης φέρνει τεράστια οφέλη στην καθημερινή ζωή και την τεχνολογία, αλλά κρύβει και σοβαρές περιβαλλοντικές προκλήσεις.Πρόσφατη μελέτη δείχνει ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να καταναλώσουν μεταξύ 312,5 και 764,6 δισεκατομμυρίων λίτρων νερού έως το 2025.

Οριζόντιες αυξήσεις στα τιμολόγιά της, ύψους 6 ευρώ ανά τριμηνία, που οδηγούν σε λογαριασμούς φουσκωμένους έως και κατά 50% για τις μικρές καταναλώσεις, αλλά και αύξηση 33% στα επαγγελματικά τιμολόγια ύδρευσης, προβλέπει η από καιρού κυοφορούμενη πρόταση της ΕΥΔΑΠ που δημοσιοποιήθηκε χθες αργά τη νύχτα από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και τίθεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 28/12/2025.

Μία σειρά απαντήσεων – ερωτήσεων για την Κατάσταση Έκτακτης Λειψυδρίας περιλαμβάνονται σε ειδικό ενημερωτικό δελτίο της ΕΥΔΑΠ.

Η κυβέρνηση φρόντισε να μην είναι εκείνη που θα λάβει την απόφαση της κήρυξης και ανέθεσε τον ρόλο αυτόν σε μια «ανεξάρτητη αρχή», τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ύστερα από αίτημα της ΕΥΔΑΠ που πιέζει εδώ και δύο χρόνια για πανάκριβα έργα μεταφοράς νερού και συστήματα αφαλατώσεων.

Tο σχέδιο εκτροπής των ποταμών Καρπενησιώτη και Κρικελιώτη για να τροφοδοτήσει το τρύπιο βαρέλι της Αττικής είναι παράλογο, χωρίς επιστημονικό και οικονομικό έρεισμα και αφαιρεί κάθε εγκυρότητα από το συνολικό Σχέδιο για την Λειψυδρία, που παρουσίασε η κυβέρνηση. Αυτό εκτιμούν οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ -Οικολογία και ζητούν να ανακληθεί άμεσα το σχέδιο.

«Αιτία πολέμου» χαρακτήρισαν οι αγρότες της Βοιωτίας και της Λοκρίδας την έναρξη λειτουργίας των 17 γεωτρήσεων της ΕΥΔΑΠ στον Άνω Κάμπο του Κωπαΐδικου Πεδίου, τονίζοντας ότι θα οδηγήσει σε δραματική πτώση του υδροφόρου ορίζοντα, θα στεγνώσει ολόκληρη την περιοχή και θα οδηγήσει στον αφανισμό των αγροτών, σε συνδυασμό και με τα υπόλοιπα συσσωρευμένα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν. 

Έξυπνες λύσεις τόσο για την αποφυγή πλημμυρών όσο και για την απομάκρυνση του κινδύνου εμφάνισης λειψυδρίας στην Αθήνα, μελετούν οι ειδικοί επιστήμονες.

Το νερό είναι δικαίωμα και δημόσιο αγαθό – όχι επενδυτικό προϊόν.Αντί για ατεκμηρίωτα εργολαβικά mega-projects και επικοινωνιακή διαχείριση της πρόθεσης αύξησης των τιμολογίων και των απευθείας αναθέσεων, η Πολιτεία οφείλει να χαράξει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης της ζήτησης νερού, 

Μπορεί να έχουν ήδη μπει στο τραπέζι τόσο της κυβέρνησης και των αρμόδιων υπουργείων, όσο και της ΕΥΔΑΠ τα σχέδια για την άμεση δρομολόγηση επενδύσεων που θα ανακουφίσουν τη χώρα από το οξύτατο πρόβλημα της λειψυδρίας. Ακόμη, όπως διαβεβαιώνουν οι αρμόδιοι παράγοντες, η Αττική δεν πρόκειται να… διψάσει το επόμενο αρκετό διάστημα, καθώς υπάρχουν και εναλλακτικά πλάνα στο συρτάρι.

Ο «Εύρυτος» γλωσσολογικά προέρχεται από το [Εὖ + ῥέω], όπως ενημερωθήκαμε από τους εμπνευστές του έργου. Ανεμπόδιστη ροή θέλουν και οι κάτοικοι του Δήμου Καρπενησίου για τα ποτάμια τους. Δεν ταυτίζεται με την όμορφη, ανεμπόδιστη ροή μόνο ό,τι εξυπηρετεί την πρωτεύουσα.

Με τον κίνδυνο της λειψυδρίας να αιωρείται εδώ και έναν χρόνο, η ΕΥΔΑΠ πρότεινε ως βασικό έργο τη δημιουργία δύο σηράγγων, μέσα από τις οποίες θα μεταφέρεται νερό από τους ποταμούς Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη στον ταμιευτήρα του Εύηνου ● Το κόστος του έργου υπολογίζεται να φτάσει στα 535 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η ανάθεσή του θα γίνει με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, όπως έγινε και για τον «Ντάνιελ», με έργα που πάντως ξεκίνησαν δύο χρόνια μετά ● Ωστόσο η κυβέρνηση δεν δείχνει να βιάζεται να προχωρήσει το έργο εφόσον ξέρει ότι μπορεί να το δώσει στις μεγάλες κατασκευαστικές τις οποίες συνήθως επιλέγει

Xωρίς ανοιχτό διαγωνισμό, αλλά με κλειστή διαδικασία μεταξύ των μεγάλων κατασκευαστικών εταιρειών της χώρας θα προχωρήσει το καλοκαίρι του 2026 η ανάθεση της μερικής εκτροπής δύο ποταμών στην Ευρυτανία προς το φράγμα του Ευήνου.Στόχος είναι το έργο, που θα κοστίσει τουλάχιστον μισό δισ. ευρώ, να ολοκληρωθεί έως τα μέσα του 2029. Η κατασκευή μονάδας αφαλάτωσης μετατίθεται σε δεύτερη φάση.Παράλληλα, το υπουργείο Περιβάλλοντος ανακοίνωσε ότι η ΕΥΔΑΠ θα αναλάβει την υδροδότηση αλλά και την άρδευση σε Βοιωτία, Φωκίδα και Εύβοια και η ΕΥΑΘ στη Χαλκιδική.

Ένα φιλόδοξο επενδυτικό σχέδιο ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της υδροδότησης της Αττικής παρουσίασε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, στην εκδήλωση για τα 100 χρόνια της ΕΥΔΑΠ.

Περισσότεροι από 2,1 δισ. άνθρωποι παγκοσμίως εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό, σύμφωνα με νέα έκθεση του ΠΟΥ και της UNICEF, που αποκαλύπτει τεράστιες ανισότητες μεταξύ χωρών και ηπείρων.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Sun Yat-sen στην Κίνα ανέπτυξαν μια νέα μεμβράνη καθαρισμού νερού, που θα μπορούσε να αποτελέσει μια απλή, οικονομική και ανθεκτική λύση στην παγκόσμια κρίση πόσιμου νερού.Αυτή η «αυτοεπιπλέουσα φωτοκαταλυτική μεμβράνη» αξιοποιεί χαμηλά επίπεδα ηλιακού φωτός για να καθαρίσει το εξαιρετικά μολυσμένο νερό και να εξαλείψει τα βακτήρια.

Κατά τη διάρκεια της ξηρασίας του 2022 , το Λονδίνο παραλίγο να ξεμείνει από νερό. Οι εταιρείες ύδρευσης και η κυβέρνηση προσευχήθηκαν απεγνωσμένα για βροχή, καθώς οι δεξαμενές έφταναν στο ελάχιστο και τα υπόγεια ύδατα αποστραγγίζονταν σιγά σιγά.Καταρτίστηκαν σχέδια έκτακτης ανάγκης για την απαγόρευση της χρήσης νερού στις επιχειρήσεις. Οι πισίνες των ξενοδοχείων θα είχαν αποστραγγιστεί, οι λίμνες θα είχαν αφεθεί να στερέψουν, τα γραφεία θα είχαν καθαριστεί. Εάν η έλλειψη βροχοπτώσεων είχε συνεχιστεί για έναν ακόμη χρόνο, ήταν πιθανό οι βρύσες να είχαν στερέψει.

Τη βάση για τη διαμόρφωση της νέας εθνικής στρατηγικής για το νερό αποτελεί μελέτη της Deloitte που υλοποιήθηκε για λογαριασμό της κυβέρνησης, Η μελέτη της Deloitte με την κωδική ονομασία Project Aquarium, προβλέπει αύξηση του κόστους (ενδεχομένως και πάνω από τον ευρωπαικό μέσο όρο) λόγω: νέων έργων και επενδύσεων σε φράγματα, υποδομών, αντλιοστασίων και ΚΕΛ -ανάκτησης κόστους λειτουργίας για τους φορείς που σήμερα είναι ελλειμματικοί, αναδιάρθρωσης τιμολογίων σε ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, ΔΕΥΑ και ΤΟΕΒ, αναγκαίων τεχνολογικών επενδύσεων (π.χ. ψηφιακές μετρήσεις, ενεργειακές αναβαθμίσεις). Η αύξηση εκτιμάται ότι θα είναι ανισοβαρής, επηρεάζοντας περισσότερο περιοχές με προβλήματα λειψυδρίας (Νότιο Αιγαίο, Ιόνια, Κρήτη, Θεσσαλία).

Η κυβέρνηση για άλλη μία φορά, και μάλιστα δια στόματος πρωθυπουργού, αναγγέλλει μέτρα για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, 10 μήνες μετά την τελευταία (Σεπτέμβριος 2024) αντίστοιχη αναγγελία που είχε κάνει ο προηγούμενος ΥΠΕΝ, χωρίς βέβαια ενδιάμεσα να έχει υλοποιηθεί κάτι από τις τότε εξαγγελίες.Χρησιμοποιώντας το υπαρκτό και διαπιστωμένο πρόβλημα της λειψυδρίας που είναι γεγονός σε πολλές περιοχές της χώρας μας και κυρίως σε αρκετά νησιά που δοκιμάζονται από τον υπερτουρισμό, παρουσιάστηκαν γενικόλογες ‘αρχές’ χωρίς επί της ουσίας να παρουσιάζονται συγκεκριμένα μέτρα, με σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και προϋπολογισμό.

Οι εξαγγελίες του Πρωθυπουργού για το νερό και τις υδάτινες υποδομές επιβεβαιώνουν για ακόμη μία φορά την επικίνδυνη κατεύθυνση της κυβέρνησης, που μετατρέπει το νερό, από ένα θεμελιώδες κοινό αγαθό, σε πεδίο κερδών και εμπορευματοποίησης, εκτιμούν οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ -Οικολογία. Και ζητούν πολιτικές πρόληψης και βιώσιμης αντιμετώπισης των αιτίων της λειψυδρίας.

Μετά το θαύμα των μάγων των αγορών στην αγορά ενέργειας που μας διαβεβαίωναν ότι ο ανταγωνισμός θα ρίξει τις τιμές στο ρεύμα, ήρθε η σειρά του νερού για να πάρει τα λίγα που έχουν απομείνει στα λαϊκά νοικοκυριά. Το παραμύθι είναι γνωστό από άλλες χώρες: Δημιουργείται ιδιωτική, ημι-ίδιωτική, ή δημόσια και ιδιωτική, εταιρεία ύδρευσης και αποχέτευσης, βγάζει μονοπωλιακά κέρδη που μοιράζει απλόχερα στους μετόχους και τα στελέχη της, σταματάει τις απαραίτητες εργασίες συντήρησης ώστε να απειλείται η δημόσια υγεία, μετά –και αφού τα έχουν τσεπώσει για τα καλά– παραπονιούνται ότι δεν βγαίνουν, παίρνουν επιδότηση, χρεοκοπούν πλουσιοπάροχα και το νερό κρατικοποιείται ξανά. Στο ίδιο έργο θεατές και με την κυβέρνηση Μητσοτάκη. 

Στο παιχνίδι των υποδομών γύρω από το νερό, των επενδύσεων που χρειάζονται για να αντιμετωπιστεί η λειψυδρία και των έργων για να περιοριστούν οι τεράστιες απώλειες στα δίκτυα, μπαίνει η ΔΕΗ, μέσω του νέου ρόλου που της επιφυλάσσει η κυβέρνηση.Στο φιλόδοξο σχέδιο για αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης των υδάτων που ανακοίνωσε χθες το Μαξίμου, η επιχείρηση θα έχει, όπως όλα δείχνουν, έναν κεντρικό ρόλο στην κατασκευή όσο και στη λειτουργία νέας τεχνολογίας έργων, στην ανάπτυξη μονάδων αφαλάτωσης στα νησιά και γενικώς στον σχεδιασμό των επενδύσεων που χρειάζονται για να γίνει πιο λειτουργικό το σύστημα.

Με αφορμή τη χθεσινή διυπουργική σύσκεψη για την λειψυδρία και τη διαχείριση των υδάτων στην οποία η Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης – Αποχέτευσης (Ε.Δ.Ε.Υ.Α.) δεν εκλήθη σε αντίθεση με τους εκπροσώπους των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, ενώ εκπροσωπεί θεσμικά 125 Δ.Ε.Υ.Α. της χώρας που παρέχουν οικονομικά προσιτό και υγιεινό πόσιμο νερό σε 5,2 εκ. πολίτες της χώρας μας, η Ε.Δ.Ε.Υ.Α. υπενθυμίζει και επισημαίνει προς κάθε κατεύθυνση τα παρακάτω:

Σε μια συγκυρία όπου η χώρα στεγνώνει και τα φράγματα αδειάζουν, η κυβέρνηση επιλέγει να απαντήσει όχι με σχέδιο, αλλά με προσχήματα. Οι πρόσφατες εξαγγελίες του πρωθυπουργού για ένα νέο “εθνικό σχέδιο διαχείρισης νερού” δεν αποτελούν τίποτε περισσότερο από το τελευταίο επεισόδιο σε μια μεθοδική στρατηγική απαξίωσης και ιδιωτικοποίησης.