Κυριάκος Φιλάρετος
Ειδικός εξωτερικός συνεργάτης

Τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν τις απόψεις των συγγραφέων τους

Υπάρχει πρόβλημα με το πελατειακό σύστημα;

Για το «πελατειακό σύστημα», την αναξιοκρατία και τη φαυλοκρατία που διέπουν τους μηχανισμούς διοίκησης του Ελληνικού Κράτους και των δημοσίων υπηρεσιών και εταιρειών (όπως είναι η ΕΥΔΑΠ) έχουν γραφτεί πάρα πολλά. Υπάρχει μεγάλη αρθογραφία και βιβλιογραφία τόσο για το φαινόμενο όσο και για τα αποτελέσματά του.

Στην πράξη, και συγκεκριμένα στην ΕΥΔΑΠ, πολλοί πιστεύουν ότι οι εξελίξεις (και οι τοποθετήσεις στελεχών) ερμηνεύονται με βάση ένα σύστημα που χαρακτηρίζεται από παρεμβάσεις κομμάτων, κρατικοδίαιτους συνδικαλιστές, αδιαφάνεια, ενδογενή και εξωγενή συμφέροντα ακόμα και διαπροσωπικές σχέσεις.

Έτσι λένε ότι είναι το σύστημα και όλοι συμφωνούν ότι τα αποτελέσματά του δεν είναι καλά και ότι θα πρέπει να εκλείψει. Ουδείς το αρνείται (στα φανερά μόνο, γιατί στα κρυφά πολλοί με αυτό κάνουν καριέρες). Στο φιλελεύθερο τύπο είναι γενική παραδοχή ότι αυτό το (πελατειακό-φαυλοκρατικό κλπ) σύστημα είναι η αιτία που 11 χρόνια τώρα η Ελλάδα δεν μπορεί να ξεφύγει από την κρίση. Σημεία του προγράμματος της τρέχουσας κυβέρνησης αφορούσαν σε αυτό ακριβώς το πρόβλημα.

Όμως τίθεται ένα ερώτημα:

Όντως το πελατειακό (κλπ) σύστημα είναι προβληματικό; Μήπως καλά δουλεύει και (ενδεχομένως) αντικατοπτρίζει κάποια (λαϊκή ίσως) σοφία που βάζει τα πράγματα στη θέση τους και εξασφαλίζει την ομαλή λειτουργία τους;

Στην πρόσφατη εσωτερική προκήρυξη θέσεων Γενικών Διευθυντών από τη Διοίκηση της ΕΥΔΑΠ:

  • Δεν προκηρύχθηκαν όλες οι θέσεις. Τα προηγούμενα στελέχη παραμένουν στη θέση τους. Δηλαδή αποδεχόμαστε ότι το πελατειακό σύστημα έβγαλε καλό αποτέλεσμα (έστω και με την αμφιλεγόμενη τότε αξιολόγηση με την οποία αναδείχτηκαν οι αναμενόμενοι φίλα προσκείμενοι).
  • Αποκλείονται όσοι είναι στην ιεραρχία κάτω από αναπληρωτές διευθυντές. Δηλαδή θα γίνει επιλογή από αυτούς που ανέδειξε το πελατειακό κλπ σύστημα. Το ότι μπορεί να υπάρχει αξιόλογο στελεχιακό δυναμικό που δεν έχει μέχρι τώρα αξιοποιηθεί γιατί «δεν έπαιζε το παιχνίδι» είναι μάλλον σκέψη «out-of-the-box». Η διόρθωση της τελευταίας στιγμής για ανάλογες θέσεις εκτός ΕΥΔΑΠ ερευνάται. Η σκοπιμότητα θα φανεί από το αποτέλεσμα. Αλήθεια, υπάρχουν και στον ιδιωτικό τομέα «αναπληρωτές διευθυντές» ή αρκεί μια «βεβαίωση» για να χρισθεί κάποιος/α οικονομολόγος, διευθυντής έργων ή ειδικός πληροφορικής; Μήπως όλα αυτά είναι μεθοδεύσεις διευκόλυνσης για το παλιό και καλό πελατειακό κλπ σύστημα;
  • Αν υποθέσουμε ότι ο προηγούμενος αποκλεισμός (αναπληρωτών και κάτω) γίνεται για να επιλεγούν στελέχη με «διοικητική εμπειρία», και αν μάλιστα ο χρόνος «εμπειρίας» αποτελέσει και κριτήριο αξιολόγησης, μήπως αυτό σημαίνει ότι είναι αδύνατον πλέον να ξεφύγουμε από τα δεσμά του πελατειακού κλπ συστήματος; Θα ήταν μια καλή και ειλικρινής παραδοχή αυτό.
  • Με βάση την προκήρυξη μεγαλύτερη σημασία δίνεται σε θέση ευθύνης (8 έτη) παρά στην «εμπειρία» στο αντικείμενο (5 έτη). Τo ποια είναι η σχέση «εμπειρίας» και γνώσης δεν προσδιορίζεται. Θα επιλεγεί κάποιος που έτυχε και πέρασε από παρόμοια θέση; Για παράδειγμα, στην Ψηφιακή Διακυβέρνηση, θα επιλεγεί άτομο με 5 έτη «εμπειρίας»; Έννοιες όπως career path είναι εξωπραγματικές για την ΕΥΔΑΠ; Μυρίζει πελατειακό σύστημα; Καμία σχέση! Θα απαντήσει βέβαια κάποιος ότι όλα θα συνυπολογιστούν και το σύστημα αξιολόγησης θα επιλέξει τον καταλληλότερο. Ίδωμεν.
  • Οι υποψήφιοι θα αξιολογηθούν με «παρουσίαση πλάνου δράσης». Αυτό το «πλάνο δράσης» θα δημιουργηθεί αυτόνομα και ανεξάρτητα από τη Διοίκηση; Δεν θα πρέπει να είναι συμβατό με τη βούληση της Διοίκησης η οποία εκφράζεται ρητά και άρρητα στα Διοικητικά Συμβούλια, στις συναντήσεις με τους συμβούλους και στην καθημερινή πρακτική; Για όλα αυτά, τα υφιστάμενα στελέχη (του πελατειακού κλπ συστήματος) δεν έχουν σαφώς καλύτερη εικόνα από αυτούς που είναι «απ’ έξω»; Αν υποτεθεί ότι θα γίνει «κανονική» παρουσίαση, δεν θα είναι και αυτό μια υποστήριξη στους ευνοούμενους του παλιού και καλού πελατειακού κλπ συστήματος;

Υποχρέωση της Διοίκησης για διαφάνεια στην όλη διαδικασία δεν υπάρχει. Διοίκηση είναι και έχει δικαίωμα να κάνει το καλύτερο που κρίνει για την ΕΥΔΑΠ. Και, για να λέμε την αλήθεια, η διαφάνεια πάει μαζί με την αντικειμενικότητα η οποία είναι καλή για μετρήσιμα μεγέθη αλλά όχι για αξιολόγηση προσωπικότητας.

Όμως το αποτέλεσμα θα δείξει πολλά. Στην ΕΥΔΑΠ δεν είμαστε πολλοί και γνωρίζει ο ένας το άλλο. Αν το αποτέλεσμα αναδείξει τα στελέχη του παλιού καλού πελατειακού κλπ συστήματος τότε αυτό θα σημαίνει ένα από τα δύο:

  • Είτε ότι η όλη διαδικασία δεν έγινε καλά και η Διοίκηση καθώς και η ανάδοχος εταιρεία του έργου αξιολόγησης είναι αναξιόπιστοι
  • Είτε ότι το παλιό πελατειακό-αναξιοκρατικό-φαυλοκρατικό σύστημα βγάζει αποδεδειγμένα καλά αποτελέσματα (και με τη βούλα επιστημονικής μεθόδου) οπότε κακώς όλοι ασχολούνται με αυτό και το καλύτερο είναι να το αφήσουν ως έχει.

Και μια και αναφέρθηκε η διαφάνεια, μήπως θα ήταν μια στοιχειώδης πράξη σεβασμού προς αυτή (τη διαφάνεια) η δημοσιοποίηση του τελικού πίνακα αξιολόγησης που θα προκύψει; Με τη συγκατάθεση των υποψηφίων βέβαια (GDPR γαρ). Όχι ότι έχει σημασία ή θα είναι αντικειμενικός αλλά έτσι. Μια και όλοι γνωριζόμαστε μεταξύ μας.

ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ

ΣΧΟΛΙΑ

Δώστε το σχόλιό σας
Please enter your name here