Ανακοίνωση Νο 19 • Δευτέρα 3 Νοεμβρίου 2025
Φιέστα και ψέματα για τα 100 χρόνια της… ΟΥΛΕΝ (!)
«Πολλά ήταν τα ψέματα που είπαμε ως εδώ
ας πούμε και μια αλήθεια κι ας πέσει στο γιαλό…»
Διονύσης Σαββόπουλος «Σημαία από νάιλον» (1971)
Οι φιέστες για τις κάθε μορφής εξουσίες είναι και μια θεατρική παράσταση με προκαθορισμένο τέλος. Μια βιτρίνα λαμπερής αυταρέσκειας. Εκεί όπου οι λέξεις φορούν στολές επισημότητας κι η πραγματικότητα κρατιέται έξω από την αίθουσα. Στόχος το αφήγημα της επιτυχίας. Γιατί κάθε εξουσία έχει ανάγκη το χειροκρότημα των υπηκόων (έτσι τους βλέπει)∙ όχι για να επιβεβαιώσει το έργο της, αλλά για να σκεπάσει τις πραγματικές της επιδιώξεις, να πείσει πως όλα βαίνουν καλώς στο βασίλειό της.
Εκδήλωση στις 30/10 για τα 100 χρόνια της ΕΥΔΑΠ που ιδρύθηκε το… 1980. Εκδήλωση σαν παραμύθι της Χαλιμάς, με funcy μπλε φωτορυθμικά, που θύμιζε την ιστορία του γυμνού βασιλιά (ΕΥΔΑΠ) που παγιδεύεται από τους… συμβουλάτορες (Διοίκηση, κυβέρνηση) που του υπόσχονται ένα μαγικό κοστούμι, ορατό μόνο από τους ίδιους. Καθώς όλοι φοβούνται να παραδεχτούν ότι δεν βλέπουν τίποτα, ο βασιλιάς παρελαύνει γυμνός, μέχρι που κάποιος φωνάζει την αλήθεια.
1. Είπαν
«Μιας εταιρείας που θέλω να θυμίσω – και δεν θα κουραστώ να το επαναλαμβάνω – ανήκει κατά 51% στο Ελληνικό Δημόσιο και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει. Εταιρεία οι μετοχές της οποίας είχαν καταλήξει στο Υπερταμείο και, να τα θυμόμαστε και αυτά, το 2016, με απόφαση αυτής της κυβέρνησης, επέστρεψαν στον έλεγχο του Ελληνικού Δημοσίου» (Κυριάκος Μητσοτάκης, Πρωθυπουργός)
«Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησής του πριν από δύο περίπου χρόνια, επανέφερε στο ελληνικό κράτος τις μετοχές του Υπερταμείου, ξεκαθαρίζοντας με εμφαντικό τρόπο τον δημόσιο χαρακτήρα της ΕΥΔΑΠ. Την ίδια ακριβώς περίοδο προχώρησε σε μια γενναία θεσμική τομή με την ίδρυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, που είναι βέβαιο ότι θα επανακαθορίσει τους όρους διαχείρισης του νερού στη χώρα μας προς όφελος των πολιτών και των επόμενων γενιών». (Γιώργος Στεργίου, Πρόεδρος Δ.Σ. ΕΥΔΑΠ)
Η πραγματικότητα
Η ΕΥΔΑΠ δεν βγήκε από το Υπερταμείο με απόφαση της κυβέρνησης Μητσοτάκη, αλλά ύστερα από δικαστική νίκη των εργαζομένων και των πολιτών. Το Συμβούλιο της Επικρατείας, με τις αποφάσεις 190 και 191/2022, έκρινε αντισυνταγματική τη μεταφορά των μετοχών της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ στο Υπερταμείο και διέταξε την επιστροφή τους στο Ελληνικό Δημόσιο. Αντί να εφαρμόσει την απόφαση, η κυβέρνηση Μητσοτάκη προχώρησε σε νομοθετική καταστρατήγηση της Δικαιοσύνης: με τα άρθρα 114 και 115 του Νόμου 4964/2022 διατήρησε τις μετοχές των εταιρειών ύδρευσης στο Υπερταμείο, παραβιάζοντας ευθέως το Σύνταγμα και τις αποφάσεις του ανώτατου δικαστηρίου. Οι εργαζόμενοι και οι πολίτες προσφύγαμε κ νέου στην Επιτροπή Συμμόρφωσης του ΣτΕ, η οποία με τις αποφάσεις 7 και 8/2023 έκρινε ότι η κυβέρνηση δεν συμμορφώθηκε και υποχρέωσε το Υπουργείο Οικονομικών να επιστρέψει τις μετοχές της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ στο Δημόσιο. Η έξοδος της ΕΥΔΑΠ από το Υπερταμείο όχι μόνο δεν είναι πολιτική “επιτυχία” της κυβέρνησης, αλλά νίκη των εργαζομένων και της κοινωνίας, που υπερασπίστηκαν τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού και ανάγκασαν την κυβέρνηση να συμμορφωθεί με το Σύνταγμα.
2. Είπαν
«Η σημερινή μας εκδήλωση οργανώνεται για να θυμηθούμε και να θυμίσουμε την ιστορική διαδρομή 100 ετών μιας εταιρείας. Το όνομά της μπορεί να μην ήταν πάντα το ίδιο, η αποστολή της όμως παραμένει αναλλοίωτη από το 1925, όταν ιδρύθηκε ως Ανώνυμος Ελληνική Εταιρεία Υδάτων» (Γιώργος Στεργίου, Πρόεδρος Δ.Σ. ΕΥΔΑΠ)
Η πραγματικότητα
Η εκδήλωση για τα… 100 χρόνια της ΕΥΔΑΠ, έμοιαζε και με επετειακή γιορτή για την ΟΥΛΕΝ. Μάλιστα με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, “αναστήθηκε” ο ίδιος ο Χένρι Ούλεν, παρουσιάζοντάς τον ως ευεργέτη. Η ιστορική αλήθεια είναι διαφορετική: η ΟΥΛΕΝ & Co., αμερικανική εταιρεία, ανέλαβε το 1925 με αποικιοκρατική σύμβαση την ύδρευση της Αθήνας. Το έργο χρηματοδοτήθηκε με δάνειο 10 εκατ. δολαρίων από την ίδια την Ούλεν, με επιτόκιο 8% (υπέρογκο για την εποχή) και εγγύηση του Δημοσίου, με τελικό κόστος 25 εκατ. δολάρια. Οι Αθηναίοι πλήρωναν ειδικό φόρο ύδρευσης και υπέρογκα τιμολόγια, ενώ η εταιρεία εξασφάλιζε υπερκέρδη. Το Δεκέμβριο του 1932 αιματηρά συλλαλητήρια συγκλόνισαν την πρωτεύουσα επειδή οι ιδιωτικές εταιρείες που έλεγχαν την ύδρευση, την ηλεκτρική ενέργεια, τις συγκοινωνίες επέβαλλαν δυσβάσταχτες χρεώσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι και ο πατέρας του σημερινού πρωθυπουργού, σε συζήτηση στη Βουλή το 1953 για (ακόμα μία) αναθεώρηση της σύμβασης του Δημοσίου με την Ελληνική Εταιρεία Υδρευσης, που ελεγχόταν από την αμερικανική Ούλεν, είχε κάνει λόγο για «καρκίνωμα»! (αναλυτικά εδώ)
Η ΕΥΔΑΠ δεν είναι κληρονόμος της ΟΥΛΕΝ αλλά το ακριβώς αντίθετό της: ένας δημόσιος φορέας που ιδρύθηκε για να διορθώσει τις συνέπειες μιας ιστορίας αποικιοκρατικών συμβάσεων για να διασφαλίσει το νερό ως κοινωνικό δικαίωμα.
3. Είπαν
«Και εδώ πέρα πάλι ο ρυθμιστής να εγκρίνει μόνο τα απαραίτητα έργα. Αλλά και εδώ εμείς έχουμε συμφέρον μαζί με το δημόσιο, μαζί με την κυβέρνηση, να ψάξουμε να βρούμε χρηματοδοτήσεις για να κάνουμε αυτά τα έργα». (Χάρης Σαχίνης, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΥΔΑΠ)
Η πραγματικότητα
Πίσω από τις διακηρύξεις για “επενδύσεις” και “αντιμετώπιση της λειψυδρίας” κρύβεται η επιδίωξη αύξησης των τιμολογίων, ώστε το κόστος των έργων να μετακυλιστεί στους πολίτες. Τα έργα ύδρευσης είναι υποχρέωση του κράτους, όχι του καταναλωτή. Από το 2000 ως σήμερα, το Δημόσιο έχει εισπράξει πάνω από 600 εκατ. ευρώ από πώληση μετοχών, μερίσματα και πώληση αδιύλιστου νερού, ποσά που προέρχονται από τους πολίτες. Αν αυτά είχαν εγκαίρως επανεπενδυθεί, δεν θα μιλούσαμε για λειψυδρία και “έλλειψη χρηματοδότησης”. Το νερό δεν χρειάζεται επενδυτές, χρειάζεται δημόσια ευθύνη και κοινωνική διαχείριση.
4. Είπαν
«Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο είναι ανταποδοτικό. Όποτε πηγαίνουμε και βλέπουμε τον ρυθμιστή, μας λέει αυτό είναι ανταποδοτικό, δίνει κάτι στον πολίτη, μας ελέγχει. Ο ρυθμιστής προστατεύει και αυτός τον πολίτη. Και εμείς τον προστατεύουμε και ο ρυθμιστής κάνει το ίδιο. Για παράδειγμα, στις λειτουργικές δαπάνες, είδε κάτι δαπάνες που λέει αυτές δεν είναι ανταποδοτικές, αυτές δεν τις εγκρίνω» (Χάρης Σαχίνης, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΥΔΑΠ)
Η πραγματικότητα
Η “ανταποδοτικότητα” που επικαλείται η διοίκηση της ΕΥΔΑΠ δεν προστατεύει τον πολίτη αλλά τα συμφέροντα των μετόχων. Οι “λειτουργικές δαπάνες” που ο ρυθμιστής υποτίθεται δεν εγκρίνει είναι στην πραγματικότητα παροχές προς τους εργαζόμενους – κοινωνικές και ασφαλιστικές καλύψεις, υγειονομικές παροχές και δικαιώματα. Από το 2000 μέχρι σήμερα, οι πολίτες έχουν πληρώσει πάνω από 365 εκατ. ευρώ σε μερίσματα ιδιωτών, μόνο ο δισεκατομμυριούχος John Paulson έχει εισπράξει 29,7 εκατ. ευρώ. Αυτή είναι η “ανταποδοτικότητα”: ο πολίτης πληρώνει, οι εργαζόμενοι χάνουν, οι μέτοχοι κερδίζουν.
…
Και ενώ η κρυφή γοητεία της ιδιωτικής ΟΥΛΕΝ φαίνεται να συναρπάζει τη διοίκηση Στεργίου -Σαχίνη, η κυβέρνηση δηλώνει ότι θα προχωρήσει στα έργα αντιμετώπισης της λειψυδρίας και σε μισθολογικές και εργασιακές ευελιξίες σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, υπό καθεστώς εκτάκτου ανάγκης.
Τα στελέχη του κυβερνητικού συνδικαλισμού και η πλειοψηφία της διοίκησης της ΟΜΕ ΕΥΔΑΠ, βρίσκονταν στο χώρο της φιέστας ως σώμα χειροκροτητών σε εξαγγελίες που θέτουν υπό κίνδυνο τα εργασιακά και μισθολογικά δικαιώματα των εργαζομένων στον κύκλο του νερού.
Δεν ταιριάζει στο συνδικαλιστικό κίνημα της ΕΥΔΑΠ ο ρόλος του “μαϊντανού” στις εργοδοτικές και κυβερνητικές φιέστες.
Το συνδικαλιστικό κίνημα έχει υποχρέωση να υπερασπίζει τα συμφέροντα των εργαζομένων, να ενισχύσει την ισχυρή συμμαχία που έχει χτιστεί με την κοινωνία για το δημόσιο νερό. Να αντιτίθεται με αποφασιστικότητα σε “ρυθμιστικές” διαδικασίες ανεξέλεγκτης τιμολόγησης που σκοπό έχουν να φέρουν εργαζομένους και πολίτες σε αντιπαράθεση. Να απαιτήσει την άμεση διενέργεια των προσλήψεων τακτικού προσωπικού πλήρων δικαιωμάτων ενταγμένων στον κανονισμό προσωπικού, ενάντια στη δημιουργία “ευέλικτων” εργαζόμενων και στη διεύρυνση των ευέλικτων-ελαστικών εργασιακών σχέσεων. Να απαιτήσει τη μισθολογική “σταθερότητα” των Συλλογικών Συμβάσεων και του κανονισμού προσωπικού, για όλους τους εργαζόμενους, και την αναπλήρωση των απωλειών λόγω πληθωρισμού και ακρίβειας ενάντια στις μισθολογικές ευελιξίες μοντέλου ΔΕΗ.
Το ΣΕΚΕΣ για ένα τέτοιο συνδικαλιστικό κίνημα θα εντείνει τις προσπάθειές του. Είμαστε σίγουροι ότι σε σχετικές πρωτοβουλίες θα έχουμε την στήριξη της μεγάλης πλειοψηφίας των εργαζομένων.
H ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΣΕΚΕΣ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΥΔΑΠ
Υ.Γ.: Εκτός από παραμύθια η φιέστα είχε και ένα φωτεινό παράθυρο με τις συγκινητικές αφηγήσεις συναδέλφων που έχουν διαχρονικά συνεισφέρει στην ιστορία της εταιρείας, τα έργα και το ρόλο της στην κοινωνία. Μια καλή στιγμή που οφείλεται στους συναδέλφους και συναδέλφισσες του Ιστορικού Αρχείου της ΕΥΔΑΠ.
Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕ PDF (ΓΙΑ ΕΚΤΥΠΩΣΗ)