Ανακοίνωση Νο 19 • Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026
Nομοσχέδιο βαθιά αντιδημοκρατικό
Η κυβέρνηση θέλει το νερό να γίνει σαν το ρεύμα — ακριβό, εμπορευματοποιημένο και κερδοφόρο για λίγους
Ενώ βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη η διαβούλευση για την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έφερε σε ξεχωριστή, ασφυκτική διαβούλευση το νομοσχέδιο για την επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Μάλιστα, η διαβούλευση του νομοσχεδίου ολοκληρώνεται πριν από εκείνη της ίδιας της Στρατηγικής.
Πρώτα αποφασίζει και νομοθετεί και ύστερα ζητά τη γνώμη της κοινωνίας. Αυτή είναι η κυβερνητική εκδοχή του «διαλόγου»: δέκα ημέρες μέσα στο καλοκαίρι, παραμονές εκλογών, για μια ανατροπή που αλλάζει συνολικά τη διαχείριση του νερού.
Η διαδικασία υπηρετεί έναν προφανή στόχο: να περάσει το νομοσχέδιο πριν ενημερωθούν οι πολίτες, πριν οργανωθούν οι αντιδράσεις και πριν ανοίξει ουσιαστική πολιτική συζήτηση. Οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί και η «διαβούλευση» χρησιμοποιείται ως θεσμικό άλλοθι.
Το νομοσχέδιο είναι βαθιά αντιδημοκρατικό και συγκρούεται ευθέως με το συνταγματικό πλαίσιο. Αφαιρεί από τους ΟΤΑ τοπικές αρμοδιότητες, τους περιορίζει σε διακοσμητικούς «συντονιστές» και μεταφέρει τη λειτουργία, τα έσοδα και τον πραγματικό έλεγχο των δικτύων σε δύο εισηγμένες ανώνυμες εταιρείες με ιδιώτες μετόχους.
Οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας έχουν επανειλημμένα ξεκαθαρίσει ότι η ύδρευση συνδέεται άμεσα με τη δημόσια υγεία και ότι το κράτος οφείλει να διατηρεί ουσιαστικό έλεγχο στις εταιρείες και στις υποδομές του νερού. Το 2014 ακυρώθηκε η μεταβίβαση των μετοχών της ΕΥΔΑΠ στο ΤΑΙΠΕΔ, ενώ το 2022 κρίθηκε αντισυνταγματική η ένταξη της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ στο Υπερταμείο.
Με το νομοσχέδιο η κυβέρνηση επιχειρεί να πάρει τη ρεβάνς για τα αλλεπάλληλα χαστούκια του ΣτΕ και του κινήματος υπεράσπισης του δημόσιου νερού. Αφού δεν κατάφερε να περάσει την ιδιωτικοποίηση από την κεντρική είσοδο, επιχειρεί να τη βάλει από την πίσω πόρτα: βαφτίζει την εμπορευματοποίηση «μεταρρύθμιση», τη συγκεντροποίηση «δημόσιο έλεγχο» και την παράδοση δημοτικών υπηρεσιών σε εισηγμένες εταιρείες «εξορθολογισμό».
Το εκατό τοις εκατό δημόσιο νερό των Δήμων περνά σε εταιρικούς ισολογισμούς, χρηματοοικονομικά κριτήρια και αποφάσεις που υπολογίζουν την απόδοση των μετόχων. Αυτή είναι η «ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα»: η δημοτική περιουσία παραδίδεται σε Α.Ε. και οι τοπικές κοινωνίες καλούνται να χειροκροτήσουν.
Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι η υποχρεωτική ενοποίηση δεκάδων υπηρεσιών ύδρευσης, ΔΕΥΑ και οργανισμών άρδευσης θα βελτιώσει τις υπηρεσίες. Σε ποιες ολοκληρωμένες μελέτες βασίζεται; Πού αποτιμώνται οι ανάγκες κάθε περιοχής, η κατάσταση των δικτύων, η στελέχωση, το κόστος λειτουργίας και οι συνέπειες στα τιμολόγια; Καμία τέτοια τεκμηρίωση δεν έχει παρουσιαστεί. Μόνο παχιά λόγια περί «οικονομιών κλίμακας».
Οι εργαζόμενοι δεν έχουν τίποτα να κερδίσουν. Οι αρμοδιότητες και η γεωγραφική έκταση των εταιρειών αυξάνονται θεαματικά, χωρίς δεσμευτική πρόβλεψη για προσλήψεις μόνιμου προσωπικού. Το αποτέλεσμα θα είναι μεγαλύτερη εντατικοποίηση, πρόσθετος φόρτος και χειρότερες συνθήκες εργασίας. Η ανάθεση της άρδευσης και των ομβρίων στις ΕΥΔΑΠ-ΕΥΑΘ, οι οποίες καμία σχετική τεχνογνωσία δε διαθέτουν, προοιωνίζει μαύρα μαντάτα για τους εργαζόμενους αλλά και τις ίδιες τις εταιρίες.
Παράλληλα ανοίγει ακόμη περισσότερο ο δρόμος στην εργολαβοποίηση και στις ελαστικές σχέσεις εργασίας. Ο σχεδιασμός κυβέρνησης και διοικήσεων είναι καθαρός: το μόνιμο προσωπικό να γίνει μειοψηφία και οι εργολάβοι να κυριαρχήσουν στις ίδιες τις εταιρείες.
Η πρόσφατη κινητικότητα των ιδιωτικών ομίλων είναι, άραγε, τυχαία; Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ απέκτησε σχεδόν το 13% της ΕΥΔΑΠ, ενώ η Veolia ανέλαβε τη λειτουργία και συντήρηση της Μονάδας Επεξεργασίας Λυμάτων Κορωπίου–Παιανίας. Ταυτόχρονα θεσπίζονται διαδικασίες «έκτακτης ανάγκης», διευρυμένες υπουργικές εξουσίες και αδιαφανείς fast-track αναθέσεις μεγάλων έργων. Το τραπέζι στρώνεται και οι προσκεκλημένοι έχουν ήδη φτάσει.
Οι καταναλωτές, αντίθετα, έχουν κάθε λόγο να φοβούνται τον λογαριασμό που ετοιμάζει η κυβέρνηση να τους στείλει. Η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της ΡΑΑΕΥ, η πλήρης ανάκτηση κόστους, η διεύρυνση της ρυθμιζόμενης περιουσιακής βάσης και η κατοχύρωση απόδοσης επί των επενδεδυμένων κεφαλαίων σημαίνουν ότι το κόστος των επενδύσεων, της επέκτασης και των εργολαβιών θα μετακυλίεται στα τιμολόγια.
Το σχέδιο είναι γνώριμο. Το εφαρμόσαν ήδη στην ενέργεια και το πληρώνουμε πανάκριβα: η κυβέρνηση θέλει το νερό να γίνει σαν το ρεύμα — ακριβό, εμπορευματοποιημένο και κερδοφόρο για λίγους. Η απόδοση των κεφαλαίων θα είναι εγγυημένη· ο λογαριασμός θα καταλήγει στους καταναλωτές.
Εξίσου προκλητική είναι η μεταχείριση της περιουσίας των Δήμων. Δίκτυα και εγκαταστάσεις που κατασκευάστηκαν με δημοτικά τέλη, κρατικές και ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις παραδίδονται μαζί με τη χρήση, τη διαχείριση και τα έσοδά τους. Ακόμη και όπου ο Δήμος κρατά τυπικά την κυριότητα, χάνει τον πραγματικό έλεγχο. Κυριότητα χωρίς χρήση, διοίκηση και έσοδα είναι κενό γράμμα.
Οι εργαζόμενοι της ΕΥΔΑΠ να απαιτήσουμε:
- Άμεση απόσυρση του νομοσχεδίου.
- Πραγματικό θεσμικό και κοινωνικό διάλογο.
- Καμία υποχρεωτική μεταφορά αρμοδιοτήτων, δικτύων και δημοτικής περιουσίας.
- Μαζικές προσλήψεις τακτικού προσωπικού πλήρων δικαιωμάτων και κατάργηση της δουλεμπορικής μορφής των ενοικιαζόμενων εργαζόμενων
- Ενίσχυση των ΔΕΥΑ, της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ με δημόσιες επενδύσεις, διαφάνεια και κοινωνικό έλεγχο.
Το νερό δεν ανήκει στους μετόχους και στους εργολάβους.
Ανήκει στην κοινωνία. Και θα το υπερασπιστούμε
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΣΕΚΕΣ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΥΔΑΠ
ΥΓ: Κατά τη συνεδρίαση του ΔΣ της ΟΜΕ το Σάββατο 18-07-2026, που πραγματοποιήθηκε κατόπιν του έγγραφου αιτήματος των μελών του ΔΣ που ανήκουν στη ΣΥΜΜΑΧΙΑ και το ΣΕΚΕΣ τα μέλη της πλειοψηφίας (ΕΑΚΕ-ΠΑΣΚΕ), παρά το γεγονός ότι και οι ίδιοι στις τοποθετήσεις τους διαπίστωναν πολλά από τα προβληματικά σημεία του νομοσχεδίου αποφάσισαν, προφανώς υποτασσόμενοι στην κομματική γραμμή και στην κυβερνητική απαίτηση, να συμμετάσχει η Ομοσπονδία στη διαβούλευση εκκινώντας από τη θέση ότι “το νομοσχέδιο είναι θετικό αλλά έχουμε κάποιες επιμέρους παρατηρήσεις“.
Αξίζει να αναφερθεί ότι το νομοσχέδιο έχει ξεσηκώσει σφοδρές αντιδράσεις ενώ μέχρι σήμερα κανένας επιστημονικός, συνδικαλιστικός, αυτοδιοικητικός ή άλλος επίσημος φορέας δεν έχει ταχθεί υπέρ του νομοσχεδίου. Η ΟΜΕ ΕΥΔΑΠ, πιθανών είναι η πρώτη ίσως και η μόνη που θα ταχθεί με την κυβερνητική πλευρά ενάντια ουσιαστικά στο δημόσιο νερό, στην ασφαλή προοπτική της ίδιας της ΕΥΔΑΠ ως οργανισμού κοινής ωφέλειας και στα συμφέροντα των εργαζόμενων στον κύκλο του νερού.